İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

itmâm

130
geçiş
48,2
milyonda
2.544.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13053,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buldukda5539,817,942,2345,6
buldu61059,717,212,4348,4
mi’ede3109,469,601,7335,0
bulup208199,435,994,40127,4
bülend41009,156,701,9829,4
bulmuş3509,097,281,7224,5
târîhin41179,056,471,9828,1
senede41998,645,701,9623,9
cebehânesi42168,575,591,9623,2
hatmi31338,555,871,7018,6
yılda53198,515,352,1827,4
ayda31968,245,311,6916,3
hayr44437,844,551,9117,6
dedi57847,494,052,1018,7
kal‘ayı61.0917,333,832,2820,8
eyledi34957,303,971,6210,9
etmeğe59207,293,822,0817,2
kasrı35067,273,941,6210,8
günde48117,123,681,8413,0
şerîfi36357,013,621,599,5
câmi‘in36766,933,531,589,2
ben36776,933,521,589,2
câmi51.4426,703,171,9913,1
eğer41.1726,653,151,7710,4
etmişdir41.2106,613,101,7710,1
kal‘a134.5576,512,893,1229,7
selîm31.1226,292,791,486,5
oldu83.3616,232,632,3715,8
etdi52.1516,172,591,879,7
binâ73.5235,972,372,1311,7
etdiler41.9885,952,381,626,8
mahalde42.2255,802,221,576,0
câmi‘i84.6375,782,162,2011,6
târîhinde42.3875,702,121,545,6
mehemmed43.0455,371,771,414,2
sene86.2405,361,731,988,1
yetmiş32.2755,351,771,233,1
edüp3023.9575,351,703,7929,6
yedi64.8535,301,681,695,7
derler44.1234,951,331,212,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“itmâm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (130) →
EÇS X Y83a … cümle üstâdların cem‘ edüp üç gün üç gecede bu dîvânhâneyi itmâm etmişler. Ammâ hakkâ ki makdûr-ı beşer olmayup devleti itmâ …
EÇS VII 140b … âzî şehzâde hâkim iken esâsın urup ba‘dehu hilâfeti asrında itmâm bulmuş bir vâsi‘ ve hoş-hevâ ve hoş-binâ bir hammâm-ı müfer …
EÇS X Y82a Evliyâ bu kâha dedi târîhin / Oldu itmâm ey beğim kasr-ı bülend / Sene 1081
EÇS IX Y384b … ltizâmdır. Ziyâdesi paşanındır. Meksûr olursa paşa yanından itmâm edüp Mısır kuluna mevâcib verir. Latîf emânetdir.
EÇS IX Y332a … [[(---) (---) (---)]] ülislâm ve nüsük-i tavâf ve ziyâreti itmâm etdik, ve's-selâm.
EÇS X Y275a–Y275b … eyleyüp kuvvet-i kâhire ile nükûd-ı enfâs-ı nakd u vaktini itmâm eyleyüp İmâm Ebü'l-Leys hazretleri civârında medfûndur, ⟦Y …
EÇS IX Y140a … . Ömrü vefâ etmeyüp hâli üzre kalmış, eğer ol mülâhaza üzre itmâm bulsa rûy-ı arzda berde ve bâhrde bu Alâ’iyye kal‘asının mi …
EÇS I 41a … r. Bu câmi‘-i dil-küşâyı Ebü'l-feth bu tahrîr olunduğu üzre itmâm edüp cihân-ârâ bir pâdişâh olup zamân-ı hilâfetinde memâlik …
EÇS III 152a … m Hân Küpeli Sultân bir menkûşun fürûht edüp pederi câmi‘in itmâm etdiklerinden Küpeli Câmi‘ derler. Kıble kapusu ve bir burm …
EÇS II 323b … olunmuşdur. İkinci bânî Lala Paşa olup yetmiş günde kal‘ayı itmâm edüp cümle cebehânesi ve sâ’ir elzem-i levâzımâtlarından cü …