İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

izâm

20
geçiş
7,4
milyonda
13.014.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi208,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,67

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
izâm2020
ızâm77

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
meşâyihi811710,9010,172,8397,8
kirâm513810,029,262,2354,5
evliyâyı3929,789,101,7332,0
ulemâyı52799,108,242,2347,4
kibârı54488,457,562,2242,6
evsâfı32.7765,144,191,6411,8
niçe57.0564,533,582,0515,8
bin512.2673,742,781,9110,8
ve23147.9192,351,392,9717,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“izâm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (20) →
EÇS I 110b Meşâyih-i izâm ve sulehâ-yı kirâm eş-şeyh Süleymân Efendi: Diyârbekrîdir. …
EÇS I 152b Ve câmi‘-i vüzerâ-yı izâm 1985
EÇS I 147a Evsâf-ı sanâyi‘-i meşâhîr-i enbiyâ-i izâm: Evvelâ tahrîr olunduğu üzre Hazret-i Âdem ekinci.
EÇS I 144a Evsâf-ı ziyâretgâh-ı kibâr-ı evliyâ-i izâm ve meşâyih-i kirâmların kabr-i münevverelerinin ziyâretgâhl …
EÇS IV 347a … hi aleyh} civârında medfûn olan evliyâ-i kibâr ve meşâyih-i izâm ziyâretlerin ayân u beyân eder
EÇS X Y199a … gecesi ba‘de'l-asır emîrü'l-hac kethudâsı cemî‘i meşâyih-i izâm ve ulemâ-yı kirâm ve emîr-i haccın askeriyle,
EÇS IV 387b … şehir içinde vâki‘ olmuşdur. Niçe yüz bin kibâr-ı evliyâ-yı izâm ve niçe bin sahâbe-i kirâm kurâfe-i kübrâsında medfûndur ki …
EÇS IX Y174b … lik-i muhtelife lisânında bu hacer tahtında yetmiş enbiyâ-i izâm vardır, derler. Ve niçe bin sulehâ-yı ümmetden kimesneler b …
EÇS X Y249a … âvet olunur, makâm-ı segâhda karâr bulmuşdur, cümle ulemâ-i izâm ve matbû‘-ı fuzalâ-yı zevî'l-ihtirâm olmuşdur. Ve,
EÇS IX Y86b … i taht-ı kadîmdir. Ve kibâr-ı kümmelînden niçe bin ulemâ-yı izâm ve sulehâ-yı kirâm medfûnlardır.