İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

izzet

136
geçiş
50,4
milyonda
2.440.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13555,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,76

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
izzet·1135136
‘izzet5··5

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: izzet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cenâbı8278711,518,019,02762,7
kelâmı2429410,847,664,87209,7
meslûbı449,8711,282,0062,5
meczûbı4109,819,952,0049,1
vahdet4129,799,692,0047,3
kur’ânı41328,936,231,9726,8
halk95148,835,442,9350,5
âyet74278,675,352,5838,4
devlet52678,675,542,1928,7
arzda52808,625,472,1928,2
edîmi31398,485,741,7018,1
hakkında42878,285,111,9420,6
bilür32448,024,931,6814,7
rûyı45587,564,151,8915,5
müyesser34197,474,151,6311,6
âyeti34227,464,141,6311,6
oldur36027,063,631,599,6
a‘yânı36886,903,431,578,9
ola61.5886,833,232,1916,2
etmiş38656,623,101,537,6
ederken39446,512,981,517,2
benî31.0106,422,881,506,8
ana31.1036,312,751,486,4
ihsân31.2986,102,521,435,5
böyle31.8345,642,021,313,9
hazreti85.9455,431,741,988,1
hâlâ53.7215,411,741,575,1
kırk32.9944,971,311,041,9
tahrîr33.0264,961,301,031,8
kadar44.2584,901,221,142,2
ü1011.2954,841,131,724,9
zîrâ33.5894,721,050,901,3
olan56.7714,570,871,021,5
derler34.1234,530,850,770,9
her45.9674,420,730,800,9
deyü46.0074,420,720,790,9
ile1423.7694,260,551,181,8
u1017.4344,220,510,941,1
niçe47.0564,190,490,580,4
edüp1223.9574,030,310,680,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“izzet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (136) →
EÇS X Y205a … eskâl ve serâvîl ü kamîs gider kim hadd [ü] hasrın Cenâb-ı İzzet bilür. Mısır'dan Mekke'ye giden iki hazîne dahi bu olur der …
EÇS X Y392a … de Alî Beğ'den gördüğümüz minvâl üzre tahrîr etmiş. Cenâb-ı İzzet bu Nîl ve Fûncistân seyâhati itmâmın müyesser edüp eşkâlin …
EÇS X Y378a Ve andan meczûb-ı vahdet ve meslûb-ı izzet eş-şeyh Hazret-i Düheyş ibn Muhammed.
EÇS X Y215b … üzâde Fâzıl Vezîr-i a‘zam Ahmed Paşa hâmîsi idi. Ve Cenâb-ı İzzet anın tevliyeti eyyâmında Mısır'da bir tâ‘ûn oldu kim bir kö …
EÇS I 109b Mübâre bâd Kâmî sahn-ı izzet. / Sene 966.
EÇS IX Y295b … n hûn-ı Osmân bu âyet-i şerîfe üzre dökülmüşdür. Ol Kelâm-ı izzet hâlâ Hıms'da iç kal‘a câmi‘indedir. Müddet-i ömürleri 82 se …
EÇS I 32a … rba‘ası eyle çemenzâr ve hıyâbân-ı koyah etd[i] kim Cenâb-ı izzet ber-hevâ tayerân eden ve ber-zemîn seyrân eden hûş-ı tuyûru …
EÇS I 165b Ve eğer Mısır şekeri derseniz hakkında Cenâb-ı izzet âye[t]: Arapça âyetiyle medh etmiş Rûm aselleri ve Atina …
EÇS X Y264b … erine hibe edüp şefâ‘atların ricâ eyledik, kabûl-i dergâh-ı İzzet ola. Ve Ebü'l-Leys cenbinde,
EÇS IX Y287b Ve Hâtem-i nübüvvete mâlik oldu. Cenâb-ı izzet zahrına mühr-i nübüvvet dest-i kudret ile yazmışdır kim gaz …