İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kâl

34
geçiş
12,6
milyonda
8.535.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
62
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3413,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kîl233213,4812,804,80387,3
kıyl4811,6112,282,0062,6
hakkında62879,267,702,4452,3
etmişler44318,146,521,9828,4
niçe167.0566,214,493,8270,0
gûne31.8815,683,981,6211,0
ü1311.2955,233,513,2940,1
u1617.4344,913,193,5643,0
ammâ915.2294,272,552,4917,1
bin712.2674,222,502,1812,9
vardır48.5683,932,211,576,0
olup517.2813,241,521,464,1
ile423.7692,460,740,800,9
edüp323.9572,030,310,340,1
ve7147.9190,63-1,09-2,995,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
EÇS III 101a … ol'a varırız, ya bu fakîrleri ne kırarız" deyü azîm kîl [u] kâl oldu.
EÇS VIII 254a–254b … e deryâdan mâ‘adâ beş aylık yoldur, lisân-ı hâl ile kîl [u] kâl mertebesi söyleşile. 254b Hakkâ ki Mesîh-enfâs mertebesid …
EÇS IV 367a … ârında bulunduğiyçün şehr-i Vâsıt demişler, deyü niçe kîl u kâl etmişler. Hakkâ ki sükker yemişler.
EÇS X Y160a Ve bu Nîl hakkında niçe kîl ü kâl olmuşdur, ammâ hadîs-i şerîf mazmûnunca ale'l-ittifâk cenne …
EÇS IV 308a … bede halt etdi." derler. Câmi‘ içre bunun emsâli niçe kîl u kâl ederler. Ammâ sahâbe-i kirâmın âkıbet-endîşleri ve umûr-dîd …
EÇS IV 354b–355a … götürsün ve illâ olmaya kim ol deveciye bir kîl [u] 355a kâl diyesen. Ve ey oğlum İmâm Hasan, şimden gerü sen de Medîne- …
EÇS IV 198b Sebeb-i tesmiyesiyçün niçe bin gûne kîl ü kâl tahrîr etmişler, ammâ ibtidâ sebeb-i binâsı: Hazret-i Yûnus …
EÇS IV 204a … ûy-ı arzda cereyân eden enhâr-ı azîmler hakkında niçe kîl u kâl etmişlerdir. Ammâ İbn Abbâs'dan Uvvukî rivâyet eder kim "Ve …
EÇS V 181a … iz" deyü ayak basup "elbette alırız" dedikde, niçe kıyl [u] kâl olup, âhir,
EÇS IX Y150b … lsun içün kilk-i cevâhirimizi zebân-ı hâle getirüp kıyl [ü] kâl etdik. Ve Arapça âyetin kâl edüp dibelik mâsivâdan el çek …