İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kânûn

257
geçiş
95,2
milyonda
1.270.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
30
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi257105,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cebelüleri4010311,838,996,31437,6
cebelüleriyle175410,818,694,11177,0
beğinin2026010,316,664,43146,7
yüzbaşısı114810,218,233,31106,4
seferde128010,197,623,45104,9
çeribaşısı1211610,047,083,4495,4
zü‘amâ8319,838,402,8279,5
hîni183939,835,914,17113,0
timar9949,716,972,9870,1
akçedir122279,676,123,4178,8
paşasının101589,626,383,1269,3
erbâbı299519,625,325,25158,7
tahtıdır101609,626,363,1269,1
hâssı216399,585,434,48117,9
hümâyûnu81109,486,582,8057,7
çeribaşı7899,376,692,6251,6
tîmârın5129,259,092,2355,5
gazâda6959,136,372,4241,6
üzre20611.8899,124,5113,72916,1
alaybeğisi61279,005,952,4138,0
pâdişâhîden71958,995,562,5940,5
kâ‘ideleri468,969,772,0049,8
tîmârdır4218,887,971,9937,0
tîmârı5948,876,132,2032,9
alâybeğisi398,538,771,7331,6
kâ‘idei3138,518,241,7329,1
tîmârları3268,447,241,7224,5
alayları3478,346,391,7120,8
segedin3478,346,391,7120,8
beği86498,184,022,6529,6
paşası42058,154,681,9218,3
tîmâr53658,044,172,1119,5
sancağı99607,923,622,7628,7
ze‘âmet54587,843,842,0817,4
bervechi31817,814,441,6512,8
sancak43577,743,881,8614,1
budur56497,503,342,0114,2
akçe71.0837,423,082,3317,6
tarafa33197,423,631,599,6
askeriyle45327,383,301,8011,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kânûn” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (257) →
EÇS VIII 374b … n sonra tahtdan aşağı enmiş bir uzun yeni elçilere öpdürmek kânûn olmuşdur.
EÇS VIII 223b … -ı yörükân beği askeri ve paşasının askeriyle hîn-i seferde kânûn üzre cebelüleriyle cümle altı bin aded güzîde pür-silâh âmâ …
EÇS III 74a–74b … tezkiresiz timarlardır. Ümerâ ve zu‘amâsı ve erbâb-ı timarı kânûn üzre cebelüleriyle cümle on bin benâm güzîde müsellah asker …
EÇS I 55b … ezkiresiz tîmârlardır. Ümerâ vü zü‘amâ ve erbâb-ı tîmârının kânûn üzre cebelüleri ile cümle beş bin beş yüz mikdârı asker olu …
EÇS I 168a … se yeni silâh kuşanmış acemî usta olsun, baş koyunu ol alır kânûn budur. Ardı sıra gelen ikinci ve üçüncü koyunu alup götürür …
EÇS X Y453b … ollâsının taht-ı hükûmetinde olan niyâbetleri ve cümle âyîn kânûn dârât-ı dîvânın bildirir.
EÇS VII 101b Ve hâlâ kânûn üzre yüz elli akçe pâyesiyle bir mu‘tedil kadısı var, zîrâ …
EÇS IX Y131b … sekiz ze‘âmeti vardır. Ve üç yüz toksan iki tîmârı vardır. Kânûn üzre beş bin akçede bir cebelüsü ile sefer eşer. Paşa asker …
EÇS IX Y9a … ı ve defter emîni ve çavuşlar kethudâsı vardır. Bunlar dahi kânûn üzre cümle yüz yetmiş pâre amâr olmuş kurâlara mâliklerdir. …
EÇS IX Y138b … aşanın taraf-ı pâdişâhîden hâss-ı hümâyûnu 250.000 akçe ile kânûn üzre gâh karaya gâh deryâya ta‘yîn olunur. Deryâda iki pâre …