İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kös

41
geçiş
15,2
milyonda
7.316.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
86
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4016,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,40

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kös) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kerrenây41211,2711,422,0056,9
kâşiflikdir42211,0210,552,0051,3
circe812010,679,102,8285,7
nefîr56210,649,372,2355,5
tabl615010,018,362,4457,9
kudüm3589,968,731,7330,5
hükmünde75118,706,822,6252,5
sâhibi131.6907,945,983,5582,9
başka58297,565,632,1929,3
ü1311.2955,233,243,2235,6
yüz912.2724,582,592,5017,5
üç37.1633,771,781,233,2
üzre311.8893,041,050,901,3
ve36147.9193,001,003,0015,0
cümle521.1972,950,961,081,8
u417.4342,910,920,941,3
edüp323.9572,030,040,050,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kös” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (41) →
EÇS X Y425a … âm edince azamet-i Hudâ bir velvele ve gulgule ve debdebe-i kös ve kerrenây ve tabl ve boru ve kudüm ve sahan ve tancere sa …
EÇS X Y379a … üz yerde bin üç yüz ma‘mûr hâneli kasabadır. Circe hükmünde kös sâhibi kendü tevâbi‘iyle iki yüz sekbân askerilye taht-ı hü …
EÇS X Y415a … i Ramazân hilâlinde hakîre rağmen cümle topları endaht edüp kös velvelesi ve neft ü katrân çerâğânı cihânı zeyn etdi, ve tâ …
EÇS X Y450b … ne geldüğinde mehterbaşı kasden Mısırlıya rağmen Mısırlının kös çalmaları kâ’idesi üzre cümle tablcılar ale'l-ittifâk kös t …
EÇS X Y339a–Y339b Buhayre kâşifinden hil‘at geyer, Y 339b başka kös ve asker sâhibi kâşifdir. Cümle iki yüz mikdârı kerpiçden k …
EÇS IV 294a … isri vardır. Her gice cisri kaldırırlar ve her şeb kal‘adan kös ü nefîr ve kerrenây u surnâ ve tabl u kudüm fasılları olur.
EÇS X Y208b–Y209a … zret'in sancağ-ı şerîfiyle ve mahmel-i şerîfiyle zâhir olup kös, tabl, kudümün döğerek [[(---) (---) (---)]] cümle a‘yân [u …
EÇS I 203a–203b Ehl-i hevâ-yı kudüm ve kös ve tablbâz ve deblekciyân: Dükkân ve nefer bir âdemdir. Müş …
EÇS X Y60b Ve İbrîm vilâyeti kâşifi kânûn üzre yigirmi dörd kös sâhibi kâşifler idi.
EÇS I 202b … i hâkâniyân derler. Ammâ Hazret-i Risâlet-penâh gazâlarında kös ü nakare çalup pîr evvelâ Baba Sevindik-i Hindî'dir Hamza-i …