İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kıtâl

101
geçiş
37,4
milyonda
3.225.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
kıtâl101101
kitâl22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
harb8614313,5010,979,271.212,7
cidâl8920413,2210,519,431.175,0
harbi81711,1210,622,83106,4
etmededirler3409,457,971,7327,4
eksik31138,846,471,7121,1
etmede31428,666,141,7119,7
cengi76438,275,182,5736,8
ederlerdi33767,694,741,6714,0
macar33887,654,691,6613,8
ü5911.2957,414,127,24230,3
baş36966,953,851,6110,4
küffâr41.6036,273,061,769,9
u3517.4346,032,755,0374,8
ederler94.5655,982,722,5418,7
feth42.0565,932,701,698,2
zîrâ63.5895,742,482,0110,8
ederek32.0895,492,261,374,7
değildir32.1265,462,241,364,6
olup1417.2814,721,442,3610,3
ve99147.9194,451,165,5053,9
edüp1623.9574,451,162,218,1
kal‘a34.5574,401,140,941,5
ile1023.7693,780,490,911,0
ammâ315.2292,68-0,60-0,900,6
cümle321.1972,21-1,08-1,932,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kıtâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (101) →
EÇS I 164b … üffâr-ı hâksâr-ı dûzah-karâr ile ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl etmede fener sâhibleri kapudanlarımdır. Bunlar alay-ı azîm …
EÇS II 261b–262a … le yaka yakaya gelüp bir mertebe ceng [ü] cidâl ve harb [u] kıtâl olmuşdur kim küffâr ile guzât-ı dîn kızıl kâna müstağrak ol …
EÇS III 59a … kal‘ayı muhâsara edüp yedi ayda ceng [u] cidâl ve harb [u] kıtâl ederek Ekrâd-ı Âd-ı pür inâd elinden dest-i kahr ile feth e …
EÇS VIII 302b … ruhsat verüp yine rûz merre azîm ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl olup bir yanında kal‘a tabyaları üzre beyâz vere bayrakları …
EÇS VI 87a … il fassâd-ı cerrâhân: Bu diyârda ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl çok olmağile ekseriyyâ halkı ilm-i cerâhatde kâmil ve sâhib …
EÇS VI 65b–66a … 66a bu sahrâ-yı Mihaç'da eyle ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl olmuş kim şimdi bu sene 1073 târîhinde bu sahrâda asâkir-i …
EÇS IV 261a–261b … sa‘âdetinize cem‘ eyleyüp tarafeynde ceng ü cidâl ve harb ü kıtâl ola da rûz-ı mahşerde sizden su‘âl olunmaz mı ve memâlik-i …
EÇS I 103a … hurûc edüp Çorlu nâm fezâda Selîm, Bâyezîd Hân ile harb [ü] kıtâl edüp hâh-nâ-hâh galebe-i kul ile pederinden hilâfeti aldıkd …
EÇS VI 174a … lmuşdur kim müverrihân-ı Rûm kavlince "Böyle bir muhârebe-i kıtâl bir kal‘a fethinde olmamışdır" deyü tahrîr etmişler.
EÇS VI 156a … Biz gazâya gidüp Kotur kâfiriyle ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl edüp Kotur kâfirinin on iki bin koyunun alup vezîrimiz Sühr …