İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kadîm

944
geçiş
349,8
milyonda
276.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
50
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi944385,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
kadîm944944
kâdîm22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tarzı12942211,606,7711,251.000,9
kârı13055311,476,3911,27929,9
beldei5222110,516,397,13371,5
azîm2084.09710,404,1813,63827,3
şehri2535.67810,293,9914,91943,8
binâyı5985410,074,637,37269,4
ma‘bedgâhı301679,796,005,39196,3
evsâfı992.7769,773,679,17325,6
tahtı376669,564,315,78152,9
câmi‘dir314149,554,745,36146,4
câmi‘i1204.6379,463,219,77323,8
ya‘nî642.2519,363,347,21183,3
cümleden411.1899,303,625,88132,0
kânûnı223089,174,674,51101,8
kal‘ai1487.7339,132,7710,39320,6
benderi192209,064,954,2295,2
mahmiyyei16599,036,603,96119,4
azîmdir278148,983,574,7684,9
bilâdı171798,955,084,0088,4
minâreli182878,904,494,0578,6
ma‘bedi14548,846,533,70103,0
toprak163678,643,963,7458,6
deyri163708,643,953,7458,3
eyyâmda12518,636,393,4285,7
sevâdı131678,584,803,4862,4
musanna218538,583,144,0654,6
a‘sârda11278,547,193,2992,9
minberi132228,514,393,4355,0
kârgîr231.1448,502,844,1351,5
mihrâbı143328,493,913,4950,4
örtülü221.0758,482,874,0549,9
imiş281.6478,472,604,4254,7
atîkdir11938,445,403,2462,2
kesîreye122308,394,223,2848,1
kiremit144578,363,453,4041,9
mihrâbdır144668,353,423,3941,4
tahtgâhı101088,285,053,0751,5
evvelâ342.6838,262,184,5450,1
câmi221.4428,242,453,8339,0
sûrı123628,233,573,1737,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kadîm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (944) →
EÇS IV 401b Der-beyân-ı eşkâl-i zemîn-i kal‘a-i Rebî‘ Musul-ı kadîm: Evvelâ bu sûr-ı azîm nehr-i Şattu'l-Arab'ın cânib-i garbîs …
EÇS I 175b İkinci, emîn-i tahmîs: ikidir, biri tahmîs-i kadîm Tahta'l-kal‘a içindedir. Neferât 300, İslâmbol içre cümle k …
EÇS X Y419a Binâ-yı kadîm kal‘a-i Apşuka
EÇS III 126a … ebeb-i tesmiyyesi oldur ammâ zamân-ı keferede bender şehr-i kadîm olup Bulgarca ismine (---) (---) derlermiş. Ol asırda bir k …
EÇS X Y313b Binâ-yı azîm ve diyâr-ı kadîm şehirdir. Bu sedd-i Ye’cûc-misâl kal‘a-i İskenderiyye'nin h …
EÇS III 55b … kesîreye mâlik Kızıl câmi‘ tâ asr-ı Nemrûd'dan beri deyr-i kadîm imiş. Hârûnu'r-Reşîd fethinde deyrden vely edüp ma‘bedgâh-ı …
EÇS III 36a Evsâf-ı ibret-nümâ-yı binâ-yı azîm ve kâr-ı kadîm kal‘a-i Ba‘albek
EÇS IX Y351a … mgâhı ve mesîregâhı yerdir kim cemî‘i şehr-i azîm-i Mekke-i kadîm yedi dere içre ne kadar imârât [u] hayrât [u] büyûtât var i …
EÇS VIII 367b … edd-i ızâmımızdır" deyü ziyâret ederler. Kabri üzre zamân-ı kadîm üzre iri taşlar komuşlardır. Niçe bir kerre münâsebetile ah …
EÇS IV 224a … r olunur. Evvelâ cümleden cemâ‘at-i kesîreye mâlik, câmi‘-i kadîm,