İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kalpak

46
geçiş
17,0
milyonda
6.567.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,61

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çakşır53211,0410,162,2361,3
şıpırtma41910,9810,592,0051,7
kopçalı42410,8710,262,0049,6
börk3810,8311,431,7342,8
zerdeva32310,489,901,7335,6
serhadli46110,268,912,0041,7
semmûr1743210,198,174,11160,2
sarık33910,189,141,7332,3
geyerler924110,018,102,9983,6
geyüp134319,807,793,59115,3
başlarına41399,477,721,9935,0
esbâbı31019,397,771,7226,4
başlarında31668,867,051,7223,4
çuka53418,736,752,2237,0
yeşil43278,466,491,9828,2
kırmızı55468,116,072,2032,3
elvân34567,615,591,7017,4
beyâz51.5346,704,582,1422,2
gibi54.6055,142,991,9612,1
yine57.3724,472,311,798,1
ve49147.9193,441,284,1231,8
cümle521.1972,950,790,941,3
ammâ315.2292,690,530,530,4
ile423.7692,460,300,380,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kalpak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
EÇS VI 166b … seriyyâ ehl-i ırz ihtiyârları destâr sarınup tâze yiğitleri kalpak ve kopçalı çakşır ve çuka esbâb geyerler.
EÇS II 343b … eni temâşâ edüp tebessüm etmededir. Bu kelleye kelle-pûş ve kalpak ve gulpûş ve sarık ve kavuk-ı terpûş olamadığından mutâflar …
EÇS VIII 228b … ama bezi haftân geyerler. Tâze yiğitlerinin niçeleri semmûr kalpak geyerler.
EÇS I 69a Ve gâhîce ayakdaşlarımız sıbyânlar ile semmûr kalpak geydirirlerdi. Ammâ her bâr Silâhdâr Melek Ahmed Ağa ile {g …
EÇS VIII 233b … rân-ı fetâyân: Cümle çuka-i serhaddî ve kontoş ve başlarına kalpak ve kopçalı çakşır geyüp gezerler.
EÇS VI 60a … e Sırf ve Bulgarca kelimât edüp daracık ve kısacık esvâb ve kalpak ve kubâdî pâypûş ve kopçaklı çakşır geyüp kimi tüccâr ve ki …
EÇS VI 30a … karîb oldukda bu sahrâ-yı azîme kara şapkalı ve elvân çuka kalpak şapkalı ve kutmenli küffâr piyâdesi ve atlısı gelüp bu sahr …
EÇS VI 58b … -i ehl-i beled: Cümle serhadli esbâbı geyüp semmûr ve gayri kalpak ve kubâdî ve pâbuç geyerler ve Boşnakça kelimât ederler, am …
EÇS VII 113a … dahi Âdil Mirza'ya destûr verüp başına bir şıpırtma semmûr kalpak geydirü[p] "Cügür kişi Alay coluk bersin" {Seğird âdem Allâ …
EÇS VI 19a … e kırmızı ve gûnâ-gûn çukadan semmûr ve zerdeva postu kaplı kalpak geyüp gûnâ-gûn çukadan dolamalarının yenleri ve göğüsleri a …