İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

karaçı

16
geçiş
5,9
milyonda
15.590.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi166,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,27

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
karaçı1616
karaçi44

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
badrak42911,5111,512,0056,5
halkına35610,4210,141,7336,4
halkı81.3357,606,982,8162,1
bin312.2673,002,371,405,1
cümle521.1972,952,311,798,2
ve10147.9191,150,510,941,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“karaçı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (16) →
EÇS VII 144a … önderüp Akkaya altında dernek etmeğe giderim" dedikde cümle karaçı halkı bu haberden hazz edüp gâyet tesellî-i hâtır bulup,
EÇS VII 143b … r kangı hân gelirse gelsin. Allâh mübârek eylesin" dediler. Karaçı halkı ve Badrak halkı ve Noğay halkı ve Şîrînli ve Mansûrlu …
EÇS X Y22b Askerî tâ’ifesine "Karaçı" derler. Kırım kavmine "Badrak" derler.
EÇS VII 112b Ve dahi gayri karaçı halkı mâbeynlerinde bir ankâ mirza baş olup iki üç bin batı …
EÇS VII 115a … {oğullarım}, amân batır cigitlerim {bahadır yiğitlerim} ve karaçı {iş erleri} kardaşlarım , gün bugünkü gündür. Dîn-i Muhamme …
EÇS VII 125a … nkı görünüşün tahtgâhında karâr etse cemî‘i kapu kulları ve karaçı halkları el kavşurup âdâb üzre herkes yerlü yerlerinde sâki …
EÇS VII 129b … anâ’imlerinden bir habbe ve deyyâr katre almayup cümle mâlı karaçı halkına ve Osmânlı gâzîlerine bir-ender-bir keremkârây şehz …
EÇS VII 144a … 'ye gidelim, hayr ola ne olursa anı görelim" dediler. Hemân karaçı halkı eyitdiler:
EÇS VIII 196a Andan yüz bin esîrin tamga bahâların karaçı halkına ve kapu kullarına in‘âm etdi.
EÇS VII 144a … sb-i tâzî sabâ-sür‘atine süvâr olup azm-i râh etdikde cümle karaçı ve Badrak kavimleri hânın başına üşüp,