İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kardaş

70
geçiş
25,9
milyonda
4.517.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7028,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,61

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
kardaş·7070
ḳardaş28·28

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kazak2820711,699,355,28312,3
hatman54910,438,942,2352,6
kazağı44410,178,772,0041,1
yoldaş32110,089,431,7333,7
geray34007,715,181,6815,7
tatar68937,675,022,3730,2
leh34127,675,131,6815,6
askeriyle35327,354,761,6714,1
ben36777,044,421,6512,7
eydir36907,024,391,6512,6
asrında38976,674,011,6211,1
kal‘ayı31.0916,403,731,6010,0
hân115.4016,043,292,9830,7
kırk42.9945,422,691,698,2
alup32.4595,282,561,445,7
gibi54.6055,132,391,818,5
mehemmed33.0454,982,251,374,6
ile2223.7694,922,163,6432,2
gelüp45.0514,681,931,484,8
hemân33.8654,641,901,273,5
bin912.2674,581,822,159,9
nehri34.9854,281,541,132,5
on35.4774,151,401,082,1
deyü36.0074,021,271,011,8
andan48.9483,861,111,071,9
olup717.2813,720,961,292,6
edüp723.9573,250,490,770,7
dahi313.1862,890,130,150,0
ve29147.9192,68-0,08-0,320,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kardaş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (70) →
EÇS V 107b … al‘a-i Bender hâkiyle müşâdır. Andan nehr-i Turla kenârınca Kardaş Kazak ile hem-çetdir ve şimâl cânibinde kal‘a-i Hotin ve ka …
EÇS VII 117b … her kansı bendere ve şehre yarlığ-ı belîğ Hânî ile kazakdaş kardaş sırdaş hâldaş seferdaş yoldaşım kart kazakım Evliyâ Efendi …
EÇS V 56b–57a … azak ve Potkalı Kazak ve İhmilniç Kazak ve Andırya Kazak ve Kardaş Kazak ve niçe gûne kabâ’il-i Kazak-ı Ak-ı Rus-ı menhûslar b …
EÇS I 177a "Lütf eyle kardaş kesene bakalım" deyü alayköşkü dibinde pâdişâh huzûrunda da …
EÇS VII 111a Andan semt-i garba giderken Kardaş Kazak ülkesine kadem basup,
EÇS V 12b Nûruddehr eydir: "Kardaş, Hızır elinden âb-ı hayât yeyüp içmez misin?" dedikde hân h …
EÇS VI 4b … olup cümle refîklerimizle ve sonra refîk olan Tatarlar ile kardaş gibice pây-berâber üleşüp ancak hakîre kırk guruş ve bir gu …
EÇS X Y38a Evvelâ nehr-i Özü câniblerinde Hatman Kardaş Kazak, andan Hatman Duruzunka, andan Hatman Serge, andan Ha …
EÇS VI 27a … eri cümle kırk bir kîse mâl edüp sekiz yüz yiğit defterimle kardaş gibi pây edüp her yiğide (---) (---) guruş hisse düşüp hakî …
EÇS VIII 191b … -i Jana ve kavm-i Şağake ve kabîle-i Hatukay Çerkesleri ile kardaş olup mezkûr çerâkizelerin dağlarında sâkin olup hoş geçinir …