İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kaz

52
geçiş
19,3
milyonda
5.897.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
306
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBDLTDKEÇSToplam
kaz···5252
ḳaz115·7

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ördek153412,4811,483,87217,2
angıt4611,1412,082,0062,6
göğsü3510,7511,931,7346,0
yumurtası32010,429,931,7335,8
tavuk58410,238,592,2349,9
turna58810,198,532,2349,5
kuğu33410,169,161,7332,4
kuşlar3719,648,101,7327,9
şitâda32248,486,441,7120,9
sayd43518,356,211,9726,6
kadar54.2585,252,931,9411,7
derler34.1234,562,241,374,6
ve75147.9194,051,726,0381,5
her35.9674,031,711,202,9
edüp423.9572,450,120,150,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kaz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS V 15b–16a Menzil-i karye-i Kaz Gölü: Malazcird hâkinde bir buhayre sâhilinde beş yüz hânel …
EÇS VII 120b … ânîleri bir diyârda yokdur. Ve eyyâm-ı şitâda limanlar içre kaz ve ördek ve kuğu ve balıkçıl ve karabatak ve sürhâb [ve] sa …
EÇS V 86a … Gürgân-ı kavm-i Türkân Ilıbat derler. İçinde şitâ eyyâmında kaz ve ördek ve karabatak ve martı ve sürhâb kuşları şinâverlik …
EÇS V 174a–174b … ü amber-i hâm râyihaları içinde çekirdeği çıkır çıkır eder, kaz yumurtası kadar sürâhi sarı ve beyâz şekerden lezîz elması …
EÇS VIII 213a … ağî ve bâğî olmuşlardır. Ammâ kış günleri bu gölde ol kadar kaz ve ördek ve kuğu ve balıkçıl ve saka kuşu ve sürhâb ve kara …
EÇS VI 50a … ezen ve deryâda yüzen hûş u tuyûr bu gölde kışlar. Bâ-husûs kaz ve ördek ve angıt ve karabatak ve sürhâb ve vezneboşaldan v …
EÇS VII 179b kaz köl mini
EÇS VIII 349b … arına yigirmişer otuzar bin aded tavuklar ve beşer onar bin kaz ve güvercinler ve niçe bin araba odunlar ve yüz kantâr Vene …
EÇS I 208a … çağırtma düdük: Neferât 65, Üsküb şehrinde peydâ olmuşdur, kaz ve turna kemiğindendir.
EÇS VII 102b kaz