İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kendüsi

66
geçiş
24,5
milyonda
4.749.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6526,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kendüsi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kîse61.1887,294,692,3527,6
gönderüp36397,124,581,6613,3
altı32.7505,132,481,425,4
kerre32.8085,102,451,415,3
eder34.2494,511,851,253,4
olup1017.2814,241,562,098,5
edüp1323.9574,151,472,3110,0
dahi613.1863,891,221,403,3
üzre511.8893,781,101,202,3
ile723.7693,270,590,891,0
cümle621.1973,210,530,760,7
ammâ315.2292,680,010,010,0
ve23147.9192,35-0,33-1,241,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kendüsi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
EÇS VIII 194b … da eğerlerinin kolanların çözüp atların buz üstünde bırağup kendüsi ellerinde kargı mızraklarıyla buzdan buza pertâb ederek sel …
EÇS I 80b Netîce-i merâm İpşir'in basîreti bağlanup kendüsi başdardaya süvâr olup seksen bin askeri dahi İslâmbol'a ubû …
EÇS VII 8b … dahi kâfiri kovarken atı ile kendüyi bir ağaca urup atı ve kendüsi şehîd oldu.
EÇS IX Y167a … lûklerin i‘tâk edüp mâl-ı ganâyimle herbirin behremend edüp kendüsi mâsivâdan el çeküp Mevlevîhâne yerinde dörd ay mu‘ammer olu …
EÇS II 248b–249a … gemiyle Tarabefzûn'a geçüp oğlu Süleymânı kâ’im-makâm edüp kendüsi tebdîl-i câme diyâr-ı Acem'e varup Şâh İsmâ‘îl ile şatranç …
EÇS VIII 382b–383a … ---) Şeyh (---) Efendi kendi bâğı mahsûlüyle geçinüp dâ’imâ kendüsi el değirmeni çeküp arpa ekmeği tenâvül edüp dâ’imâ savm-ı D …
EÇS V 15b Zîrâ anların katlleri yine kendüsi Koca Hân'ın tahrîkiyle idi. Devlet-i dünyâ içün iki cân-pâr …
EÇS VII 66b–67a Ve kendüsi dâ’imâ tarak ile geysû-yı mergûlelerin taramadadır ve eller …
EÇS VIII 333a … aşa-yı âkıbet-kâr cümle Manya kocaların göz hapsine aldırup kendüsi bismillâh niyyetü'l-gazâ deyüp esb-i sabâ-sür‘at-peymâsına …
EÇS I 15b … dîvârların kırmızı parankona çuka ile mestûr etdirüp bizzât kendüsi alay-ı azîm ile Leka-yı bed-likâ gibi sakalına incü dizüp b …