Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 5 | 154,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 79 | 32,3 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kerem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kerîm | 4 | 25 | 10,23 | 9,33 | 2,00 | 44,4 | |
| himem | 3 | 6 | 10,09 | 10,97 | 1,73 | 41,5 | |
| kânları | 3 | 6 | 10,09 | 10,97 | 1,73 | 41,5 | |
| tab | 5 | 70 | 10,06 | 8,16 | 2,23 | 47,0 | |
| ca‘feri | 4 | 47 | 9,97 | 8,42 | 1,99 | 39,1 | |
| sâhibi | 54 | 1.690 | 9,96 | 7,00 | 7,29 | 423,2 | |
| bermekî | 3 | 16 | 9,94 | 9,56 | 1,73 | 34,4 | |
| velîni‘am | 3 | 23 | 9,84 | 9,03 | 1,73 | 32,0 | |
| kânı | 6 | 199 | 9,44 | 6,92 | 2,43 | 45,9 | |
| garîbdost | 4 | 106 | 9,43 | 7,24 | 1,99 | 32,4 | |
| hâtemi | 3 | 59 | 9,43 | 7,67 | 1,72 | 26,1 | |
| tay | 3 | 66 | 9,36 | 7,51 | 1,72 | 25,4 | |
| halûk | 3 | 84 | 9,19 | 7,16 | 1,72 | 24,0 | |
| hânedân | 3 | 197 | 8,45 | 5,93 | 1,70 | 18,8 | |
| anlara | 3 | 331 | 7,89 | 5,19 | 1,68 | 15,8 | |
| âdemleri | 3 | 359 | 7,79 | 5,07 | 1,68 | 15,3 | |
| kimesne | 3 | 436 | 7,56 | 4,79 | 1,67 | 14,2 | |
| ehli | 10 | 1.791 | 7,45 | 4,49 | 3,02 | 43,3 | |
| didi | 3 | 563 | 7,25 | 4,42 | 1,65 | 12,7 | |
| eyle | 7 | 2.253 | 6,62 | 3,64 | 2,43 | 22,5 | |
| ederler | 4 | 4.565 | 4,82 | 1,81 | 1,43 | 4,4 | |
| gâyet | 3 | 3.851 | 4,64 | 1,65 | 1,18 | 2,8 | |
| u | 12 | 17.434 | 4,49 | 1,47 | 2,21 | 9,2 | |
| ü | 7 | 11.295 | 4,33 | 1,32 | 1,58 | 4,4 | |
| var | 4 | 7.646 | 4,08 | 1,07 | 1,05 | 1,8 | |
| ve | 58 | 147.919 | 3,68 | 0,65 | 2,78 | 11,0 | |
| paşa | 3 | 9.478 | 3,36 | 0,35 | 0,37 | 0,2 | |
| edüp | 7 | 23.957 | 3,25 | 0,23 | 0,39 | 0,2 | |
| ile | 4 | 23.769 | 2,46 | -0,57 | -0,96 | 0,7 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,82 | -1,32 | 1,2 |
Hemen solunda
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
kerem* ile tüm bağlamlar →“kerem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (84) →| DK XI 14 | altında ölümüz ḳurtılur-ımış didi geldi teküre aydur | kerem | eyle ol tatarı ḳuyudan çıḳar ḳızçuġazuŋ bilini üzer yir alt … |
| EÇS V 30a | Bu gazâda paşa-yı sâhib-i | kerem | cümle guzât-ı müslimîne yetmiş kîse ve yüz altı hil‘at-i fâ … |
| EÇS VIII 287b–288a | … ed pâ-bürehne ve ser-bürehne abdâlân-ı fakr [u] fâka sâhibi | kerem | kânları olup cümlesinin tek [ü] pûy-ı himmetleriyle bu cây- … |
| EÇS II 308b–309b | … zama-misâl olup re‘âyâ vü berâyâya kemâl-i adl [u] ihsân ve | kerem | üzre hareket etmeğile âbâdân etmişlerdi. Ekseriyyâ cümle ev … |
| EÇS II 337b | … sra‘ı terennüm ederdi. Ve gâyet şecî‘ ve bahâdır ve sâhib-i | kerem | idi kim bir kaç kerre süvâr olduğu esb-i sabâ-sür‘ati âlât … |
| EÇS II 335b–336a | … içe hil‘at-ı fâhire ihsânlarını görmişim, bir sahî, sâhib-i | kerem | ve gıll [u] gışdan berî ve kîn u kibr u buğz adâvet u hased … |
| EÇS IV 333a | … r halk eyle derler ammâ Âl-i Emeviyyûn'dan eyle bir sâhib-i | kerem | ve sâhibü'l-hayrât gelmemişdir. Bu Bağdâd kal‘asın tevsî‘ e … |
| EÇS II 367a–367b | … ımsızdır. Ve halkı gâyet garîbü'd-diyâra ri‘âyet edüp ehl-i | kerem | âdemlerdir. Âb [u] hevâsının letâfetinden Türk mahbûbları o … |
| EÇS X Y107b | Ba‘zı ehl-i kerem anlara | kerem | ederler. İşte Mısır'ın cemî‘i mektebleri bu üslûb u tertîb … |
| EÇS VI 26a | … âhi Ta‘âlâ merhûm oldu rahmetullâhi aleyh, ammâ bir sâhib-i | kerem | ve erbâb-ı ma‘ârif muhibbi, pâk suhandân ve dâ’imâ şâd [u] … |