İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kesüp

281
geçiş
104,1
milyonda
1.147.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi279114,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kesüp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
harâca182210,939,944,24234,5
başın1921510,296,734,32141,5
kellesin10479,968,003,1593,3
karadeniz’i9179,959,313,00104,2
kellelerin9609,767,492,9877,0
akıdup7339,517,992,6465,2
akdeniz’e81099,396,462,8056,5
kulağın6149,389,012,4466,0
boğazın6609,176,912,4346,2
başların6829,086,462,4242,3
sünnet61088,986,062,4138,9
başını5458,977,062,2239,6
yolun5888,796,092,2032,7
kayaları51028,745,882,2031,2
lahmı4468,656,711,9829,6
tuna’yı4548,616,471,9828,3
handakı95648,454,262,8436,2
kulakların3108,408,491,7330,3
acem’i3188,367,641,7226,4
zülyezen3208,357,491,7225,7
avretlerin3228,347,351,7225,1
deryâyı41488,265,021,9420,2
amîk41598,224,921,9319,6
gölün3578,185,981,7019,1
nîl’i3628,165,861,7018,6
karadeniz52928,164,362,1320,8
vilâyet64188,144,112,3122,9
tur‘a3798,095,511,6917,2
odun3968,035,231,6916,0
handak64788,023,912,2921,4
dârâ31008,015,171,6815,8
suyun31087,985,061,6815,3
çâhı42657,914,181,8915,7
fi’lhâl31297,914,801,6714,3
dağlarda31517,834,581,6613,3
vermeyüp43047,813,981,8714,6
ferhâd31747,764,371,6512,5
birbirine31767,754,351,6512,5
kâfirin31767,754,351,6512,5
mahlût66837,673,402,2217,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kesüp” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (281) →
EÇS IX Y271b–Y272a … kim böyle seng-i hârâları kalem tırâş ile peynir keser gibi kesüp mezkûr gârların der-i dîvârlarına ve revzen ü tâklarına ol …
EÇS VII 20b … r depesi üzre atdan düşüp fi'l-hâl gulâmım kâfirin kellesin kesüp aldı ve küffârın atı kâfirlere doğru firâr etdi, ammâ bu ar …
EÇS VI 182b … ri ve bay u gedâsı kal‘a etrâfındaki buzları kable'l-mağrib kesüp kal‘ayı ziyâdesiyle muhâfaza ederler. Gâyet şecî‘ ve bahâdı …
EÇS VIII 234a … ezkûr kurâların kefereleri bu kûh-ı bâlâdan beyâz mermerler kesüp vilâyet vilâyet götüre götüre bu kûh-ı serbülend kûh-ı Bîsü …
EÇS I 66b … k-dil [ü] yek-cihet olup Abaza'nın dilin sahîfe-i rûzgârdan kesüp na‘şını alâ mele’i'n-nâs Sultân Bâyezîd'de mürekkebcileri b …
EÇS I 99a … e Nigebolı ve Vidin ve Feth-i İslâm taraflarını dahi harâca kesüp nehb [ü] gâret ederdi.
EÇS VII 47a … inizin düşmanı olan sarhoş paşa ve sarhoş ağaların başların kesüp kal‘a-i Yanığ'ımız yine alup bu sarhoşların başların Der-i …
EÇS II 328a … ummâl-ı re‘âyâları şehirden bir menzil bâlâda dağlarda odun kesüp dağlar gibi püşte püşte yığarlar. Herkes hîme-i hîzemlerine …
EÇS IX Y136a … Bir kolun selef pâdişâhları yalçın kayaları ve sa‘b yolları kesüp Adalya kal‘asına getirmişler. Bir kaç kolu dahi Manavgat nâ …
EÇS VI 173a … i Reyke'nin yolların bilüp anın himmetiyle nehrin bendlerin kesüp gölün suyu kesildi, ammâ içine fîl-i Mengerusî ve Adana câm …