İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kesbi

104
geçiş
38,5
milyonda
3.144.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10442,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
kesbi104104
kesbî33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tarâvet244012,4210,934,90334,9
hevâ3310912,319,945,74401,3
havâ174811,8410,174,12212,8
havâdan51110,4810,532,2365,7
pâresi77910,298,172,6466,0
tarâvetler329,8612,251,7348,5
hevâdan3229,618,791,7331,0
buz72659,286,422,6148,7
sâyesinde3968,946,661,7121,9
etse52808,745,862,2030,9
safâ85278,705,622,7746,9
oturup42468,555,721,9624,0
durup42698,465,591,9623,2
sehel75528,455,362,5838,5
kâr86748,405,272,7543,0
ederler314.5657,774,465,31133,8
zevk34627,444,401,6512,6
seyr47187,324,181,8915,6
çıkup71.4157,244,002,4825,8
ehli81.7917,113,862,6328,0
istimâ36926,953,811,6110,3
hâsıl41.1336,733,521,8312,2
sâkin39086,603,421,578,8
cân31.1546,293,081,537,5
içün52.0366,262,991,9612,0
gûnâgûn41.8116,102,841,728,9
bunda31.5765,872,631,455,9
edüp3823.9575,692,364,9764,4
ederek32.0895,492,221,364,5
zîrâ53.5895,472,181,747,3
u1917.4345,151,823,1321,0
gelüp55.0514,991,681,544,8
ü811.2954,521,201,604,3
ammâ915.2294,270,941,433,1
olup917.2814,080,761,222,1
üç37.1633,760,440,460,3
yine37.3723,720,400,420,2
vardır38.5683,500,180,210,0
cümle521.1972,94-0,39-0,690,4
ile423.7692,46-0,87-1,661,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kesbi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS VII 178b–179a … edüp İskender gibi âb-ı hayâta varan bu kavm-i Kalmık'dır. Kesb-i hevâsından üç, dörd yüz yıl mu‘ammer olup dünyâyı 179a ge …
EÇS IX Y325a … i‘ olmuşdur. Ve ehl-i Mekke sekiz ay kâmil bunda sâkin olup kesb-i hevâ ederler. Ba‘dehu şehr-i Abbâs'a giderler.
EÇS X Y109b … ıl bir tekyedir. Cümle kemândârân ve tîr-endâzân anda gelüp kesb-i havâ ederler. Başka matbahları ve müte‘addid hâneleri ve sâ …
EÇS II 291a–291b … dahi bu Hınıs'ın cânib-i garbîsinde Bingöl yaylağına çıkup kesb-i tarâvet ederler.
EÇS VII 127a … her gü[n] âdem girse niçe ahbâb-ı dilberânlar ile âşinâlık kesb-i tarâvetcik eder, bir âb [u] hevâsı ve binâsı latîf midhatde …
EÇS I 79a … Ba‘dehu yigirmiye bâliğ oldukda sayd [ü] şikâra mâ’il olup kesb-i hevâ etmeden tarâvet hâsıl edüp vasatü'l-hâl semîn ü cesîm …
EÇS X Y132b … alîfe Mısır'a geldükde iki yüz fîl getürüp bu mahalle koyup kesb-i tarâvet ederlermiş, anıniçün Fîl bürkesi derler.
EÇS X Y419b … peyveste olunca mezkûr kadîd herîf âteş kenârında meks edüp kesb-i harâret hâsıl edüp derhâl yerinden pertâb etdi. Ve melik hu …
EÇS X Y342a–Y342b … revende kal‘a kapusu önünde bir kasrı var, anda sâkin olup kesb-i havâ ederler.
EÇS VI 166b Der-temdîh-i kâr [u] kesb-i ehl-i sanâyi‘ât: