İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kesdi

25
geçiş
9,3
milyonda
11.084.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
20
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,70
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kesdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dökdi41111,8312,262,0061,7
adam34410,489,851,7335,2
başın42159,097,971,9936,4
baş46967,516,281,9727,0
deyü36.0074,032,751,476,4
ve4147.919-0,17-1,45-3,486,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kesdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS VIII 191b … bu at kardan ve çamurdan ökçeledi mi ki yâhûd ayağın buz mu kesdi ki?" deyü şek şübheye varmışken gulâmımın birinin dahi altı …
EÇS VII 20b "Gulâmımdır, bir baş kesdi, Sadrıa‘zamdan ihsân alsın" dedikde el-hâsıl cihânda yâr-ı …
EÇS II 236a … a-i Semendire, kal‘a-i Novoborda. Ve Destipot oğlunu harâca kesdi. Kul gulgule-i âm edüp ihtiyâr oldu deyü hal‘ edüp oğlu Sul …
DK XI 68 … erine at ṣaldı tarvandurmadı çignine ḳılıç indürdi geyimini kesdi omuzına dört parmaḳ deŋlü zaḫm urdı alça ḳanı şorladı ḳoynı …
EÇS III 167a Ola târîh-i deyir dâr-ı fenâda adlî / Kesdi beğlerbeğinün başını cellâd-ı felek / Sene 997}
EÇS VI 103a … md-i Hudâ Memi Beğ'i halâs edüp Memo Beğ dahi kâfirin birin kesdi.
EÇS III 184a … âm düşdü cân yok, alay mı bozdu, kâfir mi akdardı, kelle mi kesdi, ya dünyâya hayy mı geldi. Bu ne şekil yiğitliğine doymayan …
EÇS V 58a … . Ve küffâr nehr-i Özü'den kal‘a içine giren su yolun bulup kesdi. Bi'z-zarûrî kuyulardan acı suları nûş {ederek} benî Âdem h …
DK VIII 54 … ydur ṭaḳındum depegöz basaṭuŋ üzerine ḳodı hançer-ile çaldı kesdi ṣıçradı giŋ yirde ṭurdı gördi kim yüzük gine depegözüŋ ayaġ …
DK VIII 17 … kesmesün didi depegöz oġuzdan çıḳdı bir yüce ṭaġa vardı yol kesdi adam aldı böyük ḥarāmi oldı üzerine bir ḳaç adam gönderdile …