İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kevseri

9
geçiş
3,3
milyonda
24.078.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
kevseri99
kevserî11
kevser’i11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nûş37387,047,251,7224,3
âbı51.9896,366,562,2135,9
sene36.2403,984,171,6411,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kevseri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
EÇS I 119b … 5. / Pâk-i sâfî çeşme-i âb-ı hayât. / Sene 975. / Oldu âb-ı Kevser-i âb-ı sebîl. / Sene 975.
EÇS V 118b … musuna nasîb etsin Hudâ son demde îmânı / Ricâlullâh ile bu Kevseri dedi ana târîh / Dilerim kim bu hısnın Hak ola dâ’im nigehb …
EÇS VIII 328b … ân ve sevdâ-zede-i civâr-ı Habîbü'r-Rahmân ümmîdiyle sâkî-i kevser-i alîden câm-ı şehâdeti nûş etmeğe müterakkıblar iken fermân- …
EÇS VIII 295a–295b … anlardan cân kurtulmayup şehd-i şehâdet câmın dest-i sâkî-i kevser-i Alîden nûş edüp sarhoş oldular.
EÇS VIII 272b … resme kıldı sebîl, / Pâk sâfî çeşme-i âb-ı hayât, / Oldu âb kevser-i âb-ı sebîl. / Sene 1067.
EÇS II 326b … düp tâ Kiğı sancağına varınca âb-ı hayâtdan nişân verir bir Kevser-i ıllıyyîndir. Üç kerre hasta kimesne nûş etse bi-emrillah şi …
EÇS VI 55b Hem ol rûh-ı Hüseyn içün şarâb-ı kevser-i cennet
EÇS VI 103a … ded yarar ve nâmdâr güzîde ağalarımız şehâdet câmın sâğar-ı kevser-i Ali'den nûş edüp na‘şe-i mübârekelerin gerü ordu-yı İslâma …
EÇS VIII 201b … âb-ı Kibriyâ dahi ana firdevs-i berînde Arapça 'u ve âb-ı kevseri ihsân ede.