İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kimse

116
geçiş
43,0
milyonda
2.826.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı18554,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9840,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,84
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kimse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sakınsan111111,4711,513,32175,6
ön112311,3410,443,31143,8
sakınmakla7710,8611,512,64111,7
kazâyı1113310,507,913,3099,8
def1114610,437,783,3097,6
idemez51810,269,662,2358,5
sakınmağla4410,0911,512,0063,8
yücelerden4410,0911,512,0063,8
yücesin4410,0911,512,0063,8
bilmez79910,067,682,6361,2
edemez813810,017,402,8166,7
niçesin4369,758,341,9938,7
kimsenin3159,559,181,7332,9
ihtilât3619,127,161,7224,0
yed3838,956,721,7222,1
görklü3848,946,701,7222,0
zamânda31568,505,811,7018,3
vaz‘ı31678,445,711,7017,9
etmeyüp55677,914,682,1522,9
taŋrı59097,324,002,1018,4
didi35637,183,951,6210,9
etmeğe39206,573,251,558,1
aslâ41.7476,142,731,708,4
yine137.3725,832,362,9021,7
değildir32.1265,452,041,313,9
deyü86.0075,421,952,109,8
gün43.3005,261,821,434,4
yokdur54.6455,101,651,524,6
hemân43.8655,041,591,343,5
bin1212.2674,991,512,259,6
cemî‘i33.6874,691,241,001,7
derler34.1234,541,080,911,3
ammâ1015.2294,420,931,513,4
yedi34.8534,310,850,770,9
var47.6464,080,610,690,6
vardır48.5683,920,440,530,3
dahi613.1863,890,400,600,4
üç37.1633,760,280,310,1
ile923.7693,630,140,280,1
ü311.2953,11-0,37-0,510,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kimse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (116) →
EÇS III 27b Hâssa-i dîğer: Dâhil-i Hımıs'da bir bi’r-i mâ vardır. Bir kimse ol kuyu suyuyla pîrâhenin gasl edüp geyerse ol âdemi aslâ a …
EÇS VII 129a Ve dahi dervîşândan ve gayri ünâsdan bir garîbü'd-diyâr bir kimse yâ bir kasîde veyâ bir tuhaf şey veyâ cüz’î ve küllî alâ ta …
EÇS IV 198b–199a Şart-ı sâbi‘, alaca destârlarına bir kimse mâni‘ olmaya deyü bu yedi şartları hayyiz-i kabûlde vâkı‘ o …
EÇS V 156a Edemez def‘ sakınmakla kazâyı kimse / Bin sakınsan yine ön son olacak olsa gerek
EÇS II 353b–355b … ğul! Bir kaşık kanıma girme! Ne istersen vereyim. Bu haberi kimse duymasın" deyü sagu sağlayup örül örül ağlayup "Hizmetkârla …
DK III 170 … didi beyrek aydur ḫanum ḳazan bigden maŋa buyruḳ oldı maŋa kimse ṭolaşmaz didi burla ḫatun aydur
EÇS X Y346a Geldi dünyâya niçe dâver beğ / Kimse hayr etmedi bu câmi‘ yeğ / Her gören ede du‘â sâhibine / Dü …
EÇS VII 23b … s kendi cânlarından bîzâr olmuşlar, üsârâ ve mâl-ı ganâ’ime kimse rağbet olunmadığından hemân Tatar Raba nehrinde Hürr-i şehî …
EÇS I 115b … da yankın vardır" deyü feryâd etdi. "Dîvâne kelâmıdır" deyü kimse vücûd vermedi. Hikmet-i Hudâ dördüncü sene (---) târîhinde …
DK IV 47 … n altı bölük ideyin altı yoluŋ ayrıdında bıraġayın bir daḫı kimse yazı yirde yoldaş ḳoyup ḳaçmaya didi daḫı ḳoŋur atın ökçele …