İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

latin

123
geçiş
45,6
milyonda
2.668.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12350,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
latin123123
latîn11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sırf2316411,368,594,78231,8
bulgar2016811,148,354,46194,5
müverrihânı1816111,028,264,23172,6
müverrihîni71910,669,982,6485,9
bekavli1722410,657,704,10149,3
hırvad75010,378,582,6470,4
tevârîhi1014710,257,543,1585,5
voynık4129,929,842,0048,1
yanvan5769,697,502,2242,4
boşnak’da399,549,841,7336,1
bulkar3319,328,051,7327,8
yûnâniyân3469,187,481,7225,4
keferelerinin3619,067,081,7223,6
ermenî41239,066,481,9828,2
müverrihi3649,047,011,7223,3
lisânı241.4328,985,524,79137,7
boşnak3868,886,581,7121,5
hersek52358,845,872,2031,0
kavli41708,816,011,9725,6
kefereleri63188,805,692,4035,7
milleti31558,475,731,7018,0
bânîsi75668,385,082,5735,9
kavmi181.7918,274,784,0985,2
rûm111.1618,134,703,1950,7
macar43888,004,821,9319,1
şehre35467,203,911,6210,7
ibtidâ81.7477,133,652,6025,8
çokdur51.1237,043,612,0515,9
ekseriyyâ37076,893,541,589,3
târîhi31.0286,423,001,527,2
cümleden31.1896,232,791,486,5
bizim31.3556,062,601,455,8
beyâz31.5345,892,421,415,2
derler74.1235,762,222,0810,6
ya‘nî32.2515,371,871,263,4
eyle32.2535,371,871,263,4
yokdur64.6455,371,821,766,6
gâyet53.8515,371,831,615,5
târîhinde32.3875,291,791,233,2
tâ32.6735,141,621,172,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“latin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (123) →
EÇS V 115b–116a … Poturdurlar, ammâ lisân-ı Sırf ve lisân-ı Bulgar ve lisân-ı Latin ve lisân-ı Boşnak ıstılâhı 116a dahi bilirler, ammâ ekser …
EÇS VII 80b … ebbir hersek imiş. Hâlâ lisân-ı Sırf ve Hırvad ve Voynık ve Latin ve Bulgar ve Boşnak'da âvâz ile türkî yerine okunan "Davuri …
EÇS VI 164a … cîr-i kavî üzre bir cisr-i metîn olduğundan bu şehre kavm-i Latin ve Boşnak ve Hırvad u Sırf ve Bulgar ve Uskok ve Lasman Mos …
EÇS VIII 269a … âdemler içinde tibr ve iks[î]r-i a‘zam vardır derler. Ammâ Latin keferelerinin târîhlerinde yazduğu üzre bu kal‘ada yılan ve …
EÇS VI 154a Be-kavl-i müverrihîn-i Latin ismi (---) (---) dir. Bânîsi ibtidâ İşpanya'dır.
EÇS VI 152b … i mübârekemizdir, ile'l-ân ol zamândan berü bu âyîni kavm-i Latin edegelmişlerdir. Gayri kâfiristânda bu âyîn yokdur ve Hazre …
EÇS VIII 369a … undukanî ve biri Sırp Destpot ve biri Bulgar ve biri Hersek Latin ve biri İşpanya tarafından Arnavud ve biri Voynık Ban.
EÇS VIII 358b … , ammâ Ermenî ve Freng ve Çingane mahalleleri yokdur. Lâkin Latin kefereleri çokdur kim gelüp bâzergânlık edüp yine giderler.
EÇS III 137a–137b … yâr-ı Mısır'da Kıbtîler tahrîr etmededirler. Ammâ Nasârânın Latin tevârîhleri cümle Sırfâyil'den beri ve oğlu Sırfa'dan beri …
EÇS V 105a Bu şehrin ibtidâ binâsına sebeb müverrihân-ı Rûm ve Latin oldur kim, zamân-ı kadîmde bu hâk-i mezellet üzre bir ruhbâ …