İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

lisân

213
geçiş
78,9
milyonda
1.535.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
32
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21387,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kâsırdır11114313,3210,2610,531.490,9
vasfında8311013,0410,229,101.104,5
midhatinde286411,699,445,28325,4
kâsır244211,599,824,89296,6
medhinde212911,4710,164,58275,5
kâsirdir153110,989,583,87178,2
kalemler156310,808,563,86152,1
tavsîfinde6199,738,972,4464,7
birinin91809,556,312,9661,4
elhâsıl145189,295,423,6578,3
tekellüm61079,266,472,4242,3
evsâfında4598,916,751,9829,8
talâkatı368,819,631,7335,9
kilki3448,586,751,7222,4
mihrâb52768,394,842,1624,0
peydâ42118,274,911,9319,6
ta‘rîf31408,125,081,6815,4
ahâlîi65118,094,222,3223,8
kelimât32307,794,371,6512,5
azîmdir68147,583,552,2418,6
başka58297,303,262,0013,6
kelâm47907,033,001,759,7
sarâyı61.4456,892,722,0812,5
bunun36896,772,791,486,5
ekseriyyâ37076,742,751,476,3
cebeli37656,652,631,455,9
her185.9676,582,263,3528,0
etmişdir41.2106,532,391,626,8
kırk92.9946,522,252,3713,9
tahrîr83.0266,342,072,1510,8
bâğı31.0156,322,231,364,6
gûne51.8816,292,071,706,8
eğer31.1726,152,021,303,9
olmuşdur41.8505,991,781,424,2
lisânı31.4325,901,731,213,0
yedi94.8535,861,551,987,5
hâlâ63.7215,641,351,494,0
ehli31.7915,621,411,082,1
üzre1811.8895,611,262,4710,6
ederler74.5655,591,281,564,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“lisân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (213) →
EÇS VIII 226a El-hâsıl midhatinde lisân kâsır ve kalemler kâsirdir. Lâkin kubbe-i ser-nigûnu kurşum …
EÇS VI 43a … r bir ravza-i rıdvân-misâl bir sarây-ı azîmdir kim vasfında lisân kâsırdır. Hâlâ hünkâr bâğçesidir kim başka ustası ve altmış …
EÇS VIII 374a Bu vîrânistânın mezâristânlarının taşlarında Türkî lisân ile târîhler yazılmışdır kim yâ Hazret-i Kaffâh gibi ve Haz …
EÇS VIII 370a … müzeyyendir kim gûyâ Şâm-ı cennet-meşâm merâmdır. Vasfında lisân kâsırdır. Uştuk yaylasından enerken bu şehri gören âdemler …
EÇS X Y198b … cedded edüp gûyâ nûr-ı ilâhî olmuş. Hulâsa-i kelâm vasfında lisân kâsırdır. Bu sene mahmel-i şerîf bu alay ile dahi ubûr etdi …
EÇS IV 294b … eyle tasarrufât-ı hendese ile binâ olunmuşdur kim vasfında lisân kâsırdır. Ve kubbe-i âlîsinin midhatinde kalemler kâsirdir. …
EÇS VIII 275a–275b … rre kırk bin âdem cem‘ olup bâzâr-ı azîm olur kim {vasfında lisân kâsırdır}. 275b Ba‘dehu bu şehirden kalkup bir sâ‘at şimâ …
EÇS VIII 304b … di hitâbet edüp hakîr yine bir du‘â etmişimdir kim vasfında lisân kâsırdır.
EÇS II 231a Evsâf-ı kâr [u] kesb-i lisân u libâs-ı ahâlî-i Bursa
EÇS X Y450b … ece Mısır içre bir şâdumân olmuşdur kim tahrîr ü tavsîfinde lisân kâsırdır. Âhir-i kâr Kara Meydânı'nda atılan şâdumân toplar …