İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mürde

29
geçiş
10,7
milyonda
9.734.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2911,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cisme3411,5413,091,7351,7
dilleri43610,9810,342,0049,9
ihyâ56510,779,812,2358,5
diller42119,097,781,9935,3
hayâtı31748,927,651,7225,9
tâze43378,487,111,9931,6
hayât47877,335,891,9724,9
cân51.1547,115,662,1929,5
bulup38196,865,411,6916,7
iken41.8156,154,681,9218,3
olan36.7713,852,371,405,0
olup617.2813,512,011,847,8
u417.4342,911,421,252,9
ile323.7692,050,550,550,4
ve5147.9190,15-1,35-3,456,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mürde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (29) →
EÇS VIII 307b … i zemînlerinde medfûn olan lâşe-i murdâr cîfelerin cümle bu mürde leşlerin kamu deryâya döküp pâk ü tathîr edüp buhûr ve ûd u …
EÇS VI 76b–77a … e zîr-i kal‘ada meks etdiğin kal‘ada mahsûr olanlar görünce mürde cisimlerine tâze cân gelüp mürd olan kral askeri ve bizim m …
EÇS X Y450b Ve mutrıbân-ı kaşmerân gûnâ-gûn mudhik şakalar ederler kim mürde dili şâd [u] handân ederler. Bir tarafda dahi mahbûb pençe- …
EÇS II 345b … ıcasında aşren fe‘aşr halîc-misâl bir havz-ı şâfi‘î var kim mürde dil girse hayât-ı câvidân bulur. Suyu ol kadar suhûniyyet ü …
EÇS X Y442b … nce feryâd edüp tâze cân buldular. Biz dahi bunları görünce mürde cisme hayât-ı câvidân geldi.
EÇS X Y25b Bu fütûhâtdan Selçukıyânın mürde dilleri hayât bulup Erduğrul'a i‘zâz [u] ikrâmlar edüp ateb …
EÇS III 87b … makâm-ı rehâvîde İncîl kırâ’at etdükde gûyâ dem-i Mesîh ile mürde diller ihyâ olup her dem, dem-i cân-bahş olur. Cemî‘i misâf …
EÇS VIII 303a–303b … kdıklarında cümle secde-i Sübhân edüp guzât-ı müslimînlerin mürde dilleri hayât buldular. 303b Ammâ,
EÇS X Y133a … bürkeye bırağup her balığı birer kerre yaykayup bi-emrillâh mürde iken gûyâ ihyâ olup kulaklarından kan tamup zinde-vâr olur. …
EÇS II 261b–262a … r akmişe-i fâhireler ile gelüp vâsıl olunca asker-i İslâmın mürde dilleri tâze cân bulup mâh-ı (---) günü cümle esîri pây-bes …