İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mürtefi

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
213
geçiş
78,9
milyonda
1.532.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21387,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
mürtefi213213
mürtefî55

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bayır2718611,117,845,17244,4
zemînde1719110,437,144,09136,2
yerde621.60410,135,947,75392,8
hevâdâr95110,138,132,9985,2
püşte152849,956,393,83104,1
topraklı9879,947,362,9874,9
püştei81569,476,342,7955,0
vâkı123759,395,663,4071,1
bayırlı5459,317,462,2242,3
zemîni124429,235,433,3867,2
cihânnümâ61329,156,172,4239,8
havâdâr4309,087,721,9935,4
vâki211.1219,014,894,43102,4
havâlesiz4488,977,041,9831,5
şekli158638,844,783,7370,9
depe4798,816,331,9827,4
yere117058,624,633,1849,7
dâmeninde52168,585,202,1826,4
kenârında181.3478,564,404,0476,0
bayırlar3538,536,491,7121,2
ba‘îd85168,494,622,7136,0
kumsal41698,425,231,9521,3
havâle41818,385,131,9420,8
vasatında41908,355,061,9420,4
şehrin161.5878,194,003,7558,9
murabba53668,144,442,1321,3
düz42688,094,561,9217,7
zemîn42688,094,561,9217,7
âsitânei65737,974,052,3022,5
nâzır91.0077,923,822,7931,1
ortasında43397,894,221,8915,9
olmağıla54847,884,032,1018,6
evli32087,874,511,6613,1
adım67317,703,702,2619,8
âlî79447,633,552,4221,7
yerinde32857,624,061,6311,3
olmağile81.1667,573,442,5723,7
üzre6911.8897,553,207,40185,7
iç101.5907,513,322,8428,1
hâneli45347,463,571,8312,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mürtefi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (213) →
EÇS VI 145b Bir teferrücgâh-ı mürtefi‘ âsitâne-i Bektaşiyân'dır kim vâcibü's-seyr bir kân-ı abdâl …
EÇS VIII 370a Andan yukaru iç kal‘a önünde bir mürtefi‘ yerde câmi‘-i Ohrîzâde, bunlar hasîb [ü] nesîb hânedân sâh …
EÇS II 223b … enine vâkı‘ olan hâneler ve imâretler ve Ulu Câmi‘ semtleri mürtefi‘ yere vâkı‘ olmağıla bir sâ‘at ba‘îd şimâl tarafında Filedâ …
EÇS X Y144b … ret-i İdrîs mu‘cizesiyle ilm-i hendese üzre Nîl-i mübârekin mürtefi‘ olan yerlerinde kehene-i mütekaddimînler Nîl'i tur‘a tur‘a …
EÇS VIII 265b … içeri şark cânibinde karada Cum‘a köyü(?) dağı burnunda bir mürtefi‘ havâlesiz şekl-i bâdemî bir seng-i tırâş ve bir kârgîr ve …
EÇS X Y372b … z guruş peydâ olunur. Ve şehri Nîl'e beş yüz adım karîb bir mürtefi‘ yerde iki bin evli ve on yedi mihrâblı ve üç hutbeli bir k …
EÇS VII 104b Bunda dahi Boğdan boyarı hükm eder. Âsâr-ı binâları bir mürtefi‘ topraklı bayır üzre üç yüz aded tahta ve saz örtülü evleri …
EÇS IX Y267b Kal‘ası bir düz yerde bir mürtefi‘ kumsal depe üzre çâr-kûşe ve çâr kulleli bir kal‘a-i yekpâ …
EÇS IX Y4a–Y4b Ve bu şehir gâyet mürtefi‘ zemîn olmağile su gelmek muhâl olup şehrin şimâlinde bir h …
EÇS X Y371b Ve şehri Nîl'den ba‘îd bir mürtefi‘ yar ve bayır üzre vâki‘ olmuş ol kadar ma‘mûr [u] âbâdân d …