İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

müte’ellim

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
63
geçiş
23,3
milyonda
4.925.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
müte’ellim6363
müteellim22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mağmûm41310,7510,692,0052,7
gelmediğinden31510,3010,061,7336,5
çâre31019,237,311,7224,6
haberi31978,566,351,7120,5
hayli55368,105,642,1929,4
gâyet223.8517,534,934,54109,0
oldular38776,714,191,6411,8
olup3917.2816,203,595,73125,5
oldu73.3616,073,482,4121,1
küffâr31.6035,883,321,568,4
hakîr32.3015,382,801,486,5
paşa119.4785,242,642,7821,9
olur76.0125,242,642,2213,9
hân65.4015,172,572,0411,5
gelüp45.0514,682,081,535,5
sultân34.1934,531,941,283,6
deyü46.0074,431,831,444,4
ammâ515.2293,420,810,961,3
dahi413.1863,310,700,770,8
cümle421.1972,620,010,020,0
u317.4342,49-0,12-0,150,0
edüp423.9572,45-0,16-0,240,1
ile323.7692,04-0,57-0,830,5
ve12147.9191,41-1,20-4,5111,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“müte’ellim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (63) →
EÇS V 156a … in harâb [u] yebâb ve halkını kebâb etdiğinden cümle küffâr müte’ellim olup Nemse çâsârından ve Hersek beğlerinden ve Islovin segl …
EÇS IV 349b … üseyin'den bî‘at edüp Yezîd'den bî‘at etmediklerinden Yezîd müte’ellim olup ammâ Hüseyin'i tecdîd-i bî‘at idesin deyü Şâm'a da‘vet …
EÇS IV 408b … e gönderesüz" deyü haber geldikde hakîr bu haber-i mûhişden müte’ellim olur şeklin gösterüp Murtezâ Paşa'ya eyitdim:
EÇS IV 272b … lîs Hânı, gazân mübârek ola, demeğe gelmediğinden Murâd Hân müte’ellim olup ‘Ahmed Allah emâneti olsun, Bitlîs Hânından benim inti …
EÇS X Y100b … Anıniçün içinde hâl sahibi kimesneler sâkindir. Ve bir âdem müte’ellim olsa anda bir vakit ibâdet etse tâze cân bulup dilşâd olur.
EÇS II 364a–365a … ıkaram. Tiz at hâzır edin" deyü kılıcın kuşanup otâk içinde müte’ellim gûne gezerken "Evliyâm! Sen İpşir Paşa'yı bilirsin" "Belî b …
EÇS III 44a … şa efendimizin aklı başından gidüp düşman içinde iken gâyet müte’ellim olup kendüye telâş verüp ertesi sene 1059 târîhinde Âsitâne …
EÇS IV 214a … s hânına bir ta‘n-âmîz mektûb gönderüp ol dahi mektûb (---) müte’ellim olup "Melek Paşa bildiğinden kalmasın", deyü paşaya mektûb- …
EÇS VII 23a … l‘a-i Leve'de olan cebehâne ve kırılan asker-i İslâma gâyet müte’ellim olup Mezâkî Süleymân Efendi ve Hacızâde Efendi ve Kazancızâ …
EÇS V 186a–186b … b⟧ bir Yâsin-i şerîf tilâvet edüp âh [u] enîn ile mahzûn ve müte’ellim haymeme gelüp bî-hûş oldum. el-hükmülillâh Arapça deyüp r …