İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

müverrihler

62
geçiş
23,0
milyonda
5.030.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6225,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
müverrihler6262
müverrîhler22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yazmışlar4789,878,121,9937,3
evsâfın3999,257,371,7224,8
etmişlerdir84149,116,722,8058,9
hakkında42878,556,241,9726,8
demişler32278,416,171,7119,8
buna43418,356,001,9725,5
ba‘zı131.5778,025,493,5373,9
dârı57097,735,262,1826,8
niçe247.0566,794,214,6395,8
tahrîr83.0266,413,852,6327,9
derler104.1236,293,722,9233,3
oldu63.3615,843,282,2016,6
eyle42.2535,823,271,7911,0
içün32.0365,553,001,527,3
cemî‘i53.6875,452,881,9311,4
deyü86.0075,432,862,4418,0
şehri45.6784,511,941,484,9
ammâ1015.2294,421,842,2811,2
hazreti35.9454,031,461,102,3
cümle621.1973,210,620,861,0
üzre311.8893,040,460,470,3
bin312.2673,000,410,430,2
olup417.2812,920,330,410,2
u317.4342,49-0,10-0,120,0
ve18147.9191,99-0,60-2,173,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“müverrihler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (62) →
EÇS X Y385b … ile gemide bile idi. Sekiz yüz sene mu‘ammer oldu. Anıniçün müverrihler bu İsvân içün Tûfân'dan evveldir derler. Zîrâ ekseriyyâ âsâ …
EÇS III 69b … liyâullâh lenger-i ikâmet bırağup kaldılar. Anın içün ba‘zı müverrihler bu şehre "Dâr-ı sulehâ" deyü tavsîf etmişler. Ba‘dehû fâtih …
EÇS IV 406b … irmişdi. "Ol asırda hâk-i Tikrit bâğ-ı İrem idi." deyü niçe müverrihler eyle tahrîr etmişlerdir. Hâlâ âsâr-ı imâretistânları taraf …
EÇS VIII 341a–341b … ebahtı be-dürüstî feth olmasına Fâ’ik Paşa sebeb oldu" deyü müverrihler yazmışlar.
EÇS IV 391a–391b … ne 391b vâki‘ olmağile Nasîbîn-i Irâkeyn derler. Ve cümle müverrihler buna Nasîbîn dedikleri Hazret-i Yûnus aleyhi's-selâmın nutk …
EÇS X Y77b … atde altun üzre binâ olduğıyçün kal‘a-i Zer-âbâd deyü cümle müverrihler tahrîr etmişlerdir. Zîrâ Mısır altun tibri kânıdır.
EÇS IV 375a Ve niçe müverrihler kabak ağacı bu Musul'da Hazret-i Yûnus içün halk olduğun ta …
EÇS X Y313b … d-i Ye’cûc-misâl kal‘a-i İskenderiyye'nin hakkında niçe bin müverrihler evsâfın tahrîr etmişlerdir, ammâ cümleden mu‘teber Kabâbıta …
EÇS III 21b–22a … âb-ı Bârî yine hışm-ı âteşle bu kavmi helâk etdüğünden niçe müverrihler bu şehre Dâr-ı câhim ve Dâr-ı kayâsıra dediler.
EÇS IV 198b … ân'dan sonra Ermen tâ’ifesi destinde gâyet ammâr olduğiyçün müverrihler vilâyet-i Ermen'den add ederler.