İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

melike

78
geçiş
28,9
milyonda
4.053.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6827,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,48
EÇS D 0,65

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
melike106878
melîke·44
melik’e·22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: melike) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
delûke81711,4310,992,83110,6
şökli41410,4810,272,0050,3
âmide3210,2612,661,7350,2
harûbâ3310,2512,081,7350,2
zîbâke3310,2512,081,7350,2
kralenin31210,0910,081,7336,8
menûf’u31410,069,861,7335,7
kızı71519,977,652,6360,7
şecerüddür3219,969,271,7333,0
binti5999,857,772,2344,2
avret72579,426,882,6253,1
binâsı43768,175,521,9622,9
mısır’a66818,025,252,3932,1
nâm212.6078,005,124,45109,2
yerine44358,005,311,9521,7
ḳara34927,434,721,6713,9
tarafda35327,334,611,6613,4
hâkimi38816,683,881,6110,6
olmağile31.1666,303,481,589,0
oldu63.3615,842,952,1314,1
binâ63.5235,772,882,1213,6
iken31.8155,702,841,496,7
olup1917.2815,162,253,4429,6
derler34.1234,551,651,182,8
şehri35.6784,091,190,971,6
dahi613.1863,890,981,202,2
edüp723.9573,250,340,550,4
ile623.7693,040,130,210,0
ammâ315.2292,68-0,23-0,300,1
ve6147.9190,41-2,51-11,5236,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“melike” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (78) →
EÇS X Y300b Beled-i Farasdak: Nehâriyye tur‘asın Delûke nâm melike bu mahalden kazup Nehâriyye'ye Nîl'i getürmüşdür. Garbiyye …
EÇS VIII 234b … "evliyâ" demekdir, keferelerin zu‘m-ı bâtıllarınca Ayasonya melike avret evliyâ ola. Anıniçün bu şehr-i Alasonya'ya Rûm ve Bul …
EÇS X Y360a Paşa hazretleri dahi melike pâk bisâtıyle bir küheylân at ve bir yelkendez at ve on kâs …
EÇS IV 377a … Hanım'e diyârında melike olduğu gibi Âmide dahi bu diyârda melike olmağın hâkim-i Âmidiyye derler, ba‘zılar İmâdiyye, Âmidiyy …
EÇS X Y422b … vardır. Ve yedi câmi‘i tûbdandır. Kavmi Mâlikîlerdir. Bunda melike ne kadar hedâyâ getürdilerse cümle hakîre ihsân etdi.
EÇS I 12b Ba‘dehu bu Aline nâm râhibe Arz-ı Mukaddes'e melike olup niçe hayrâtlar binâ edüp âhir devri âhir olup Kudüs-i …
EÇS VI 74b … sinler" {deyü fermân edince} Lagoş kral avreti Mayfirav nâm melike gerçi zer-ender-zere müstağrak olup geldi, ammâ başına siyâ …
EÇS VI 75a Âhir içerden melike avret zebûn olup mekr-i zenân hîlelerine sâlik [ü] zâhib ol …
EÇS IX Y27a … l sene 882 târîhinde İskender-i kübrâ hafvinden Kaydefâ nâm melike binti Yanive kralenin binâsıdır. Ba‘dehu Aydın Bay oğulları …
DK II 107 ṣaġ yanını ḳılıçladı yire ṣaldı ṣol tarafda buġaçuḳ melike ḳara göne oġlı delü budaḳ ḳarşu geldi altı perlü gürz ile d …