İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

menba‘ı

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
85
geçiş
31,5
milyonda
3.770.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8534,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
menba‘ı8585
menba‘i11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fuzalâ112111,7311,023,32153,4
mecma‘ı123311,7010,493,46155,8
meskeni103911,379,993,16121,5
merci‘i7911,2511,592,64106,5
ebrâr71611,1510,762,6494,2
şu‘arâ65110,508,872,4462,6
esrâr77810,468,482,6469,0
nehrin814710,147,752,8270,6
ulemâ133559,927,183,58104,4
karlı3239,839,021,7331,9
sudur31408,776,411,7120,8
uyûnı42368,676,071,9725,9
hayâtı31748,576,101,7119,5
aynı43548,225,491,9622,7
ibtidâ121.7477,754,773,3456,5
dağlarından33857,714,951,6814,8
cebeli57657,594,702,1523,0
kadîm69447,584,662,3527,3
âbı101.9897,304,323,0041,0
kûhı51.0037,234,312,1220,4
oldur36027,164,311,6412,2
cereyân51.3566,833,872,0817,6
nehri114.9856,153,132,9428,4
ki32.4265,292,291,384,8
zîrâ43.5895,162,141,555,7
tâ32.6735,162,151,344,3
evvelâ32.6835,152,151,344,3
gelüp55.0515,001,971,676,3
eder44.2494,921,901,464,7
azîm34.0974,551,541,142,5
olur46.0124,431,401,242,8
on35.4774,141,120,941,4
şehri35.6784,091,070,911,3
ammâ715.2293,900,871,202,1
olan36.7713,840,810,750,8
ve48147.9193,410,361,553,0
iki39.4173,370,340,360,2
edüp423.9572,45-0,59-1,020,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“menba‘ı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (85) →
EÇS VI 55a … r-i Osma, şehrin tâ o[r]ta yerinden cereyân eder. Bu nehrin menba‘ı iki konak yerde tâ Karlova kazâsı ardında Torvakurudan dağl …
EÇS VIII 246b … bir berrâk ve pâk billûr-misâl âb-ı hoş-güvârdır kim ibtidâ menba‘ı Bihor dağlarından ve İnebahtı bellerinden gelüp bu şehir iç …
EÇS III 114b–115a … dar vardır. Ammâ hakîkatinde nazar olunsa cemî‘i deryâların menba‘ı Karadeniz'dir}. 115a Bunlar bu cezîre-i dünya içinde acı …
EÇS VIII 206a … latîf ve serî‘u'l-hazm âb-ı hoş-güvârdır. Bu nehrin ibtidâ menba‘ı Tanrıverdi dağından gelüp bu kal‘anın altındaki cenûb taraf …
EÇS VI 96b … est-i İslâm'da durup bu ılıca suyu yolu tathîr olunmayup ve menba‘-ı âb-ı nâbı bilinmeyüp hâlâ durur. Üstâd-ı selef bu uyûn-ı hâ …
EÇS X Y156b … i cenûbîsinde yedi aylık yolda Cebelü'l-Kamer'den çıkar. Ve menba‘ı on iki ayn-ı azîmdir. Ve hatt-ı istivâdan cenûba half bu on …
EÇS X Y252b … k rûy-ı arzı dağı ve taşı ve âb [u] havâsıyla ve her nehrin menba‘-ı tulû‘iyle tahrîr etmişlerdir.
EÇS IV 204b … Evliyâ-yı bî-riyâ, manzûru olduğu üzre ve cemî‘i nehirlerin menba‘ı ibtidâ cüz’îdir. İçe uyûn-ı sağîreler munsabb olarak deryâ …
EÇS II 226b … hâneden hâneye su cereyân etmek mümkündür ve cümle suların menba‘ı on yedi uyûndur.
EÇS IX Y79b Ki oldur menba‘-ı Kevser mizâcen ke'sühâ kâfûr