İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

merd

131
geçiş
48,5
milyonda
2.528.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
67
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13153,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
da‘vâyı345312,5610,695,83466,0
zen142111,5610,753,74193,4
zenân105010,829,013,16107,2
zenânı71210,6510,552,6493,7
ferdi811010,097,552,8168,5
sözün5469,858,132,2347,0
ferd4439,567,901,9936,3
âferîde4709,357,201,9932,2
yüzün4819,276,991,9831,0
değillerdir42478,445,381,9522,1
pîr53758,345,102,1725,7
kâdir42918,285,151,9420,8
avret32577,994,911,6714,7
er56977,634,212,1219,8
ü5911.2957,403,757,11200,6
etmeyüp35677,143,771,6010,1
katl38256,683,231,558,1
eğer31.1726,242,721,476,2
şeyh31.1806,232,711,476,2
etdi52.1516,172,581,869,6
gayrı31.4715,942,391,405,1
gayri31.5065,912,361,395,0
deyü116.0075,882,242,6116,9
aslâ31.7475,712,141,344,3
içün32.0365,501,921,283,6
değildir32.1265,441,861,263,4
içinde44.2734,901,271,172,4
ile2023.7694,781,122,419,5
zîrâ33.5894,721,110,931,4
ederler34.5654,390,760,710,7
yokdur34.6454,360,730,690,7
niçe47.0564,190,550,630,5
edüp1323.9574,140,481,021,3
u917.4344,070,410,740,7
ammâ715.2293,900,240,410,2
olan36.7713,830,190,210,0
cümle921.1973,790,130,260,1
paşa49.4783,770,120,160,0
bin512.2673,720,070,110,0
üzre411.8893,45-0,21-0,310,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“merd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (131) →
EÇS X Y183b … i ola avret ve oğlan gürûh gürûh, remmâ remmâ gezerler, bir merd bir nisvâna ve sibyâna ve gılmâna dest-dırâzlık etmek ihtim …
EÇS X Y276a … Rûmî'dir. Eyle hırâmânî reftâr u harekâtlar etdi kim cümle merd dembeste olup merdüm-i dîdeler vâlih ü hayrân kaldılar. Hak …
EÇS VIII 220a Der-sûret-i çîn meh-cebîn-i mahbûbe-i mahbûbân: Merd [ü] zenân-ı cüvânân-ı perî rûyları gâyet çokdur. Evvelâ cüm …
EÇS V 23b Esmâ-i merd [ü] zenân:
EÇS X Y271a–Y271b … 'l-mevlûd ol âb-ı latîf üzre bay u gedâ ve pîr [ü] civân ve merd [ü] zenân ve cümle kibâr-ı meşâyihân Y 271b cem‘ olup du‘ …
EÇS V 61a … ndırya Kazağı bu firâr edenleri zor-â-zor dönderüp da‘vâ-yı merd ile Özü üzre gelirken hikmet-i Kadîr-i Kayyûm mukaddemâ fir …
EÇS I 114b–115a … ekl eder, garîb temâşâdır. Yine böyle iken bu dîvânenin bir merd tebevvül [ü] tağayyuz etdüğin görmemişlerdir. Ve's-selâm. ⟦ …
EÇS VIII 245a … hüsn-i hatt kelâm-ı şerîfler alup bir küffâr dahi da‘vâ-yı merd ile azîzin ser-i sa‘âdetinde olan sikke-i Muhammedi alırken …
EÇS IV 360b … . Zîrâ bu mahalde Şattu'l-Arab deryâdır kim arzı üç mildir, merd ü zen fark olunmaz ol kadar arîz Şatt'dır. Ve Basra kal‘ası …
EÇS II 281b … döğülüp kapuları sedd olur. Taşrada kalan giremez ve giren merd ü ferd ve ehl-i derd çıkamaz. Tâ ki sabâh olunca kapusu küş …