İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mermer

435
geçiş
161,2
milyonda
745.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
37
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi434177,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mermer) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
beyâz1691.53411,466,4212,851.196,3
celî5326011,297,307,23443,6
sütûnlar2710410,687,655,17240,6
hat3121210,626,835,52236,8
çârkûşe3634110,576,365,93250,3
sütûnı2613310,557,245,07215,0
sütûn2211410,367,234,66181,3
sandûka1810910,087,004,21142,2
hatt161009,946,953,97125,3
sommâkî161089,926,843,97122,6
döşeli11779,466,793,2983,4
üzre26211.8899,444,0915,241.017,1
müzehheb121479,405,983,4176,9
münakkaş163799,335,033,8881,3
amûdlar9619,226,842,9768,9
çârgûşe9689,206,682,9766,8
somâkî8289,157,792,8273,0
yekpâre9899,146,292,9661,7
tavandır91019,106,112,9659,3
hattı186629,074,404,0476,0
amûdı101999,015,283,0854,3
sütûnlardır7238,977,882,6364,9
amûd7728,826,242,6147,4
mücellâ92258,804,952,9044,8
rakîk71208,695,502,5940,1
nahîf6568,656,382,4241,8
etrâfında115048,584,083,1241,8
amûdlardır5138,518,222,2349,2
kapunun72018,494,762,5532,9
yerekânî5218,497,532,2243,5
çâr61138,495,362,3933,2
döşelidir61178,485,312,3932,8
zenbûrî5288,477,112,2240,3
mevzûn61318,445,152,3831,5
amelî61378,435,092,3830,9
târîhi151.0288,393,503,5345,7
ince61538,394,932,3729,6
kaddi94598,373,932,8032,3
köşede5878,295,482,1928,5
ulyâsı5918,285,412,1828,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mermer” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (435) →
EÇS IX Y293b … Ve haremi yokdur, ancak taşra soffası vardır. Ve câmi‘ içi mermer ve gayri hacer ile döşeli değildir, hemân Ravza-i şerîf har …
EÇS IX Y157a … ceddeden ta‘mîr edüp cisrin ortasında sol tarafda bir beyâz mermer üzre târîhi budur:
EÇS IX Y160b … gûyâ ki bâğ-ı İremdir. Ve kapusu üzre târîhi budur ki beyâz mermer üzre celî hattile tahrîr olunmuşdur:
EÇS IX Y151a … mdır. Ve iki cânibi üzüm asması çardağı içün niçe bin beyâz mermer ve gayri amelî sütûnlar üzre tâklar ve musanna‘ ve beyâz me …
EÇS IX Y163a Ve anın altında yine beyâz mermer üzre böyle merkûm olmuşdur: Târîh:
EÇS VII 58b … rlarının ağzından ve demir eşeklerin ağzından ve niçe beyâz mermer arslanların ağızlarından ve dahi bir iki ve üç ve yedi başl …
EÇS IX Y346b … nâ-yı âlînin ortasında vâki‘ olmuş, dehân-ı çâhda bir beyâz mermer ağızlıkdır. Kaddi bir âdem memesi kaddince bir büyük kuyu a …
EÇS VIII 269a … beytullâh-ı müslimîn olup hâlâ derûn-ı câmi‘de on altı aded mermer sütûn üzre tâk-i havarnaklardır kim her biri gûyâ tâk-i Kis …
EÇS II 323b … rinde Rûmeli Paşası Mahmûd Paşa kulundan bir çâr-kûşe beyâz mermer üzre Arabî celî hattıyla bir târîh çıkup aşağı varoşun kıbl …
EÇS I 205a Mermer kirecci kezâlik geçerler.