İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mesâ

73
geçiş
27,1
milyonda
4.318.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
75
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
mesâ7373
mes‘â22
meşâ22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
subh738813,8611,908,541.161,2
gedâya56310,238,522,2349,5
matbahı61359,887,682,4452,3
ni‘metleri61559,757,482,4450,6
cemâ‘atden3449,718,301,7328,8
mebzûldür61619,717,432,4450,1
müsâfirîne3589,557,901,7227,1
baykara3709,437,631,7225,9
müsâfirîn3819,327,421,7225,0
ni‘meti72989,276,762,6252,0
hâlî51939,276,902,2238,1
bay43418,315,761,9624,2
âyende44927,865,231,9521,3
u8117.4347,244,428,58353,4
cengi36437,104,431,6512,7
vü31.5725,903,141,547,8
gûnâgûn31.8115,712,941,517,0
değildir32.1265,482,701,476,2
birer32.6815,162,371,405,0
cemî‘i43.6875,122,331,606,5
her35.9674,021,220,991,6
niçe37.0563,790,970,851,1
edüp923.9573,620,801,272,3
ü311.2953,110,300,320,1
yüz312.2722,990,180,200,0
olup417.2812,920,100,130,0
ile423.7692,46-0,36-0,570,3
ve18147.9191,99-0,83-3,307,7

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mesâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
EÇS IX Y374b … rgun bî-tâb u bî-mecâl huccâc içre hırsızlar girüp subh [u] mesâ vâveylâ kopar. Sürmeden gözü çalup sürme yerinde sürüne kal …
EÇS X Y117a Subh [u] mesâ hâs [u] âma zu‘afâ ve mesâkîne mâh [u] sâl bi'l-guduvvi ve' …
EÇS IV 236a … a düzüp şeb [u] rûz kendüleriyle cân sohbetleri edüp subh u mesâ Hüseyin-i Baykara meclisleri ederdik. Bir gün hân esnâ-yı k …
EÇS VIII 287b … r-rîhtegân dergâh-ı âlî hüddâmları olup Ferhâd-vâr subh [u] mesâ çalışırlar.
EÇS III 169b … imâreti vardır, hâlâ ilâ hâze'l-ân cemî‘i müsafirîne subh u mesâ ol matbah-ı Keykâvûs'dan her ocak başına birer bakır sini i …
EÇS X Y113a … ederler. Ve matbah-ı Halîlîde sofra-i bî-imtinânı subh [u] mesâ âyende vü revendeye ve cümle dervîşâna herse ve pilâvı bî-m …
EÇS X Y13b … fırkadırlar. Biri Benî Harâm ve biri Benî Cüzâm'dır. Subh u mesâ birbiriyle ceng edüp gâlib olan mağlûbun avreti karnın yaru …
EÇS VIII 371a … nin pâdişâha ihsân etdiği câmi‘-i dilküşânın imâreti subh u mesâ bay u gedâya ve pîr [ü] cüvâna ve gebr [ü] tersâya birer sa …
EÇS VIII 299a … bir ferd-i âferîdeden bir nân nemek kabul etmeyüp subh [u] mesâ kırk vukıyye bir top güllesin mağârânın bir köşesine döğe d …
EÇS VIII 313b … da dâru't-tedrîs hücreleridir. Ve imâretinde ni‘meti subh u mesâ mebzûldür.