İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mesâcid

101
geçiş
37,4
milyonda
3.219.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
20
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
mesâcid101101
mesâcîd11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cevâmi125111,349,623,46139,3
medâris82511,0210,062,8398,6
tekye1123310,087,303,3090,1
buk‘a3119,789,831,7335,8
câmi401.4429,736,536,26286,2
tekyeler3319,548,341,7329,0
zâviye4759,547,481,9933,7
medreseleri3489,377,711,7226,3
medrese103989,366,393,1269,2
mekteb3799,096,991,7223,2
hammâm116898,835,743,2566,2
esvâkı42208,675,921,9725,1
imâret43028,355,471,9522,6
câmi‘dir34147,584,601,6613,4
mihrâbdır34667,444,431,6512,7
mektebi36377,063,981,6210,9
hân225.4017,033,774,3574,7
kırk62.9945,992,742,0812,6
gayri31.5065,932,731,476,3
cemî‘i63.6875,702,442,0010,6
ü1611.2955,522,243,1524,7
altı42.7505,522,281,596,3
ve202147.9195,482,1911,10332,9
câmi‘i64.6375,372,111,888,4
hânı32.5435,221,981,293,8
yigirmi32.5475,211,981,293,8
yokdur54.6455,111,851,615,6
bin1212.2674,991,712,4011,9
u1717.4344,991,702,8616,8
yedi44.8534,731,461,273,0
iki79.4174,591,311,584,4
niçe57.0564,521,241,292,9
üç57.1634,501,221,282,8
içre35.3244,180,910,811,0
yüz612.2723,990,710,951,2
olan36.7713,840,570,560,4
cümle921.1973,790,500,881,0
ammâ615.2293,680,400,590,4
vardır38.5683,500,230,250,1
aded39.0463,430,150,170,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mesâcid” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (101) →
EÇS IX Y45a Ve serâpâ kârgîr taş dîvârlı evler ve câmi‘ ve mesâcid ve medâris ve zevâvîler ve dârü'l-kurrâ ve dârü'l-hadîs ve …
EÇS III 106b … r mahalle-i ma‘mûrlar bunlardır. Ve her bir mahallede birer mesâcid mukarrerdir. Ammâ üç yerde salât-ı cum‘a edâ olunur cemâ‘at …
EÇS VIII 235b … ‘ası münhedim oldukdan sonra cemî‘i kal‘a taşların câmi‘ ve mesâcid ve medrese ve hân ve imâretler binâ etmişler, zîrâ bu şehir …
EÇS V 170a … Osmân ve gayrı ehl-i ihsân: Cümle sağîr ü kebîr ve buk‘a ve mesâcid yüz yigirmi mihrâbdır, ammâ kırk beşi salât-ı Cum‘a edâ olu …
EÇS II 295a … râste ve yetmiş aded cevâmi‘ ibâdethâne ile pîrâste ve kırk mesâcid ve yigirmi hân-ı sarây-ı mihmân ve yedi hammâm-ı dilsitân v …
EÇS VIII 316a … vardır, ammâ kimisi hammâm ve kimi mahâzin ve kimi câmi‘ ve mesâcid ve medreseler oldu.
EÇS I 10b … ı ve karye-i Türk-eşeli nâm kurâların cümle hân ve câmi‘ ve mesâcid ve imâretleri mezkûr kal‘a dîvârlarının seng-i hârâları ile …
EÇS VII 108a–108b Cümle cezîre-i Kırım içre olan yigirmi bir bin câmi‘ ve mesâcid ve buk[‘]alarda şeb [ü] rûz cümle Tatar sofîleri tevhîd [ü] …
EÇS I 137a … r. Ve bir minâreli Ebü'l-feth Sultân Mehemmed câmi‘i ve iki mesâcid ve iki buğday anbârı var, gayrı çârşû-yı bâzârdan bir imâre …
EÇS VII 148a–148b … gibi her dâr-ı diyâr düyûr kâfiristânı feth edüp deyrlerin mesâcid [ü] cevâmi‘ler edeler.