Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 123 | 50,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: mest) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| medhûş | 57 | 72 | 13,22 | 11,07 | 7,55 | 831,2 | |
| pabuc | 6 | 28 | 10,34 | 9,19 | 2,45 | 65,9 | |
| medhûşı | 5 | 6 | 10,30 | 11,15 | 2,24 | 73,7 | |
| bîhûş | 5 | 23 | 10,12 | 9,21 | 2,23 | 55,0 | |
| evkâr | 4 | 14 | 9,89 | 9,60 | 2,00 | 46,5 | |
| uşşâk | 4 | 51 | 9,55 | 7,74 | 1,99 | 35,3 | |
| vâlih | 5 | 121 | 9,39 | 6,81 | 2,22 | 37,5 | |
| erre | 3 | 32 | 9,30 | 7,99 | 1,73 | 27,6 | |
| sarık | 3 | 39 | 9,24 | 7,71 | 1,72 | 26,3 | |
| âşıkân | 3 | 61 | 9,05 | 7,06 | 1,72 | 23,6 | |
| dembeste | 3 | 67 | 9,01 | 6,93 | 1,72 | 23,0 | |
| hayrân | 6 | 258 | 9,01 | 5,98 | 2,41 | 38,1 | |
| câmı | 3 | 82 | 8,90 | 6,64 | 1,71 | 21,8 | |
| ayak | 7 | 411 | 8,74 | 5,53 | 2,59 | 40,2 | |
| çift | 3 | 116 | 8,68 | 6,14 | 1,71 | 19,7 | |
| nûş | 8 | 738 | 8,25 | 4,88 | 2,73 | 38,8 | |
| olurlar | 7 | 657 | 8,20 | 4,86 | 2,55 | 33,7 | |
| kırmızı | 5 | 546 | 7,93 | 4,64 | 2,15 | 22,6 | |
| âdemi | 3 | 357 | 7,68 | 4,51 | 1,66 | 13,1 | |
| orta | 3 | 401 | 7,55 | 4,35 | 1,65 | 12,4 | |
| ü | 59 | 11.295 | 7,40 | 3,83 | 7,14 | 206,8 | |
| edince | 3 | 524 | 7,25 | 3,96 | 1,62 | 10,9 | |
| iken | 7 | 1.815 | 6,89 | 3,39 | 2,39 | 20,3 | |
| cân | 4 | 1.154 | 6,68 | 3,24 | 1,79 | 10,8 | |
| olup | 32 | 17.281 | 5,91 | 2,33 | 4,53 | 52,9 | |
| küffâr | 3 | 1.603 | 5,83 | 2,35 | 1,39 | 5,0 | |
| oldu | 6 | 3.361 | 5,82 | 2,28 | 1,95 | 9,5 | |
| gûyâ | 3 | 1.789 | 5,68 | 2,19 | 1,35 | 4,4 | |
| âdem | 6 | 3.717 | 5,68 | 2,13 | 1,89 | 8,5 | |
| gûne | 3 | 1.881 | 5,62 | 2,12 | 1,33 | 4,2 | |
| olur | 8 | 6.012 | 5,42 | 1,86 | 2,05 | 9,0 | |
| eder | 5 | 4.249 | 5,23 | 1,68 | 1,54 | 4,8 | |
| u | 20 | 17.434 | 5,22 | 1,64 | 3,04 | 18,5 | |
| cümle | 14 | 21.197 | 4,43 | 0,85 | 1,66 | 4,0 | |
| ederler | 3 | 4.565 | 4,39 | 0,84 | 0,76 | 0,8 | |
| ile | 14 | 23.769 | 4,26 | 0,68 | 1,41 | 2,7 | |
| andan | 5 | 8.948 | 4,17 | 0,60 | 0,76 | 0,8 | |
| yine | 4 | 7.372 | 4,13 | 0,56 | 0,64 | 0,5 | |
| edüp | 12 | 23.957 | 4,03 | 0,45 | 0,92 | 1,0 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,83 | 0,27 | 0,29 | 0,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
mest* ile tüm bağlamlar →“mest” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (124) →| EÇS IX Y223b | … î icrâ ederler kim rehâvî makâmında âgâze etdiklerinde âdem | mest | [ü] medhûş olup lâ-ya‘kıl olur. |
| EÇS X Y293b | … evc-i semâda kerrûbiyânı ve yerde perîzâdı ve âdemîzâdları | mest | [ü] medhûş eder. Ve bu sahrâ bilâ-had ü ad niçe kerre yüz b … |
| EÇS X Y198a | … m ve nakâre ve tabl [u] kös ü kudümler çalarak cümle âşıkân | mest | [u] medhûş olup tarîk-ı âm üzre umûmen tevhîd-i erreler ede … |
| EÇS X Y120b | … binini sayd edüp fârûk ile mülemma‘ olmuş zenbîllere koyup | mest | [ü] medhûş olurlar. Yine böyle iken zenbîllerin ağızların d … |
| EÇS V 71b | … râyında Murtazâ Paşa ile buluşdukda hemân Murtazâ Paşa sâde | mest | ile Hasan Paşa'ya karşı çıkup cümle vüzerâlar birbirlerine … |
| EÇS II 302a | mazmûnunca | mest | [u] harâb iken Hoca Nağdî bu ebyâtı terennüm etdi. Gördüm k … |
| EÇS IX Y216b | … fecr bu mescidde bir tevhîd ü tezkîr sürülür. Cemî‘i âşıkân | mest | [ü] medhûş olurlar. Ve kurşum ile pûşîde bir mescid-i ma‘mû … |
| EÇS II 284b | … nder germâ-germ olup cümle fukarâlar dahi tevhîd-i erre ile | mest | ü medhûş olup yüz mikdârı fukarâ-yı billah uryân u büryân u … |
| EÇS X Y305b | … sîreye mâlik bir câmi‘-i kadîmdir. Tûlen ve arzan orta ayak | mest | ile kâmil yüzer ayak vâsi‘ câmi‘dir. Ve otuz iki mermer süt … |
| EÇS II 320a–320b | … ençe-i âfitâb gulâm ile ayş [u] işret mâbeyninde melike kız | mest | iken ol civân kıza susa edüp melike hâmile kalır. Andan bir … |