İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

metânet

139
geçiş
51,5
milyonda
2.392.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13956,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
istihkâm61710,309,742,4571,5
mebnîdir76610,138,012,6464,6
mebnî143599,856,563,70100,4
bârûları4889,176,791,9829,9
evvelkiden3349,157,741,7226,5
bulmuşdur3399,117,541,7225,7
dîvârların3618,946,901,7222,9
dîvârları62898,845,652,4035,4
üzredir41838,675,731,9624,0
buldu31058,656,121,7119,6
burc41898,645,681,9623,8
ta‘mîr53758,325,022,1725,2
üzre10611.8898,174,449,82459,9
inşâ87748,174,652,7236,3
termîm32258,085,021,6815,1
kal‘ayı81.0917,744,152,6731,1
binâ233.5237,693,994,4984,5
gâyet253.8517,683,984,6891,7
amâr45367,604,181,8915,7
olunmuş34807,313,921,6210,7
seddi46907,303,811,8613,8
deri35037,263,861,6110,5
olunmuşdur71.3947,233,612,4322,2
kârı35537,153,721,609,9
bulup48197,103,571,8312,5
dâ’irenmâdâr35907,083,631,599,6
binâyı48547,043,511,8212,2
mertebe36746,923,431,578,9
olsun37606,773,261,558,2
kârgîr41.1446,673,081,7610,1
kal‘anın51.4896,653,031,9612,2
musanna38536,633,091,537,6
bunda51.5766,582,941,9511,7
âlî39446,502,951,517,0
tarafı41.3146,502,881,739,1
değildir62.1266,442,782,0912,9
kat41.3756,442,821,728,8
vâki31.1216,292,701,476,2
etmişdir31.2106,192,591,445,8
aslâ41.7476,122,471,647,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“metânet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (139) →
EÇS III 105b … u. Ammâ bu esnâda Rûm küffârı Silivri kal‘asına istîlâ edüp metânet üzre imâr etdi. Bu kal‘a evsâfın Rûm tevârîhlerinde muhâsar …
EÇS IV 401b … -ı dîvârları câ-be-câ rahnedâr olmuş ammâ kara tarafı sehel metânet üzredir.
EÇS II 223a … yalın kat bir kal‘a-i azîm binâ etmişlerdir, ammâ ol kadar metânet üzre binâ olunmamışdır. Bu dahi Keşiş Dağı ismiyle müsemmâ …
EÇS VIII 300a … cümle asâkir-i İslâm meydânda idiler, ammâ kal‘a tarafları metânet üzre siperli idi.
EÇS V 54b … re âdemler üşürüp üç günde niçe yerleri sedd-i İskender-vâr metânet üzre amâr ederlerdi, ammâ bu hakîr gûyâ kal‘anın imâretine …
EÇS V 117a … lû‘ [u] hurûcundan küffâr-ı dûzah-karâr-ı füccâr bu kal‘ayı metânet üzre Metayoş Kral-ı dâl istihkâm edüp diyâr-ı Orta Macar'ı …
EÇS II 246a–246b … -i Hudâ Murâd Hân-ı Râbi'den beri gelmediler. Ve bu mertebe metânet üzre olan kal‘a-i hısn-ı hasînin enderûn [u] bîrûnunda ⟦246 …
EÇS II 334a–334b … demâları beyninde ederdi. Yohsa dîvân-ı pâdişâhîde ol kadar metânet üzre kelimât edüp müte‘azzımâne hareket ederdi kim fesâhat …
EÇS VI 184a Ve kal‘aları cedîd olup her şeyleri metânet üzre mebnî olmağile kuvvet-i kalbleri var idi. Rûz [u] şeb …
EÇS VI 177b … re‘âyâları ta‘yîn olundu. Ve niçe yerlerin evvelkiden a‘lâ metânet üzre kal‘ayı binâ etmeğe sa‘y-i tâm ederlerdi.