İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

meterise

122
geçiş
45,2
milyonda
2.701.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
meterise122122
meterîse22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
girdiler85310,558,702,8281,9
mine’şşems62710,379,262,4566,5
girilmek5610,3211,172,2473,9
rûşende52910,088,902,2352,6
girmek6789,947,732,4452,9
girerler4139,929,732,0047,4
girdi71379,797,142,6355,8
azharun4289,778,631,9940,5
balyemezle339,6211,431,7347,6
girdikleri379,5710,211,7338,0
girmişler3139,519,321,7333,5
yeniçeriyle3139,519,321,7333,5
girüp321.3699,466,015,57205,5
girer3299,358,161,7328,3
girecek3379,277,811,7226,8
eyâletiyle3629,067,061,7223,6
düşman41648,846,081,9725,9
rûzı52388,835,862,2030,9
oda63118,835,742,4036,1
cânibinden31038,776,331,7120,5
balyemez74168,745,542,5940,2
koldan31198,676,121,7119,6
guzât42258,565,621,9623,4
fermân74938,545,292,5837,9
döküp31498,505,801,7018,3
katenderkat64748,375,132,3831,1
tarafından99008,174,792,8942,6
muhâsara54818,094,842,1624,0
kol33407,734,611,6613,4
etrâfında45047,714,461,9117,1
askeriyle45327,654,381,9016,7
derûnı61.0367,414,002,3022,1
rûmeli34697,384,141,6311,6
tarafda35327,233,961,6210,9
guzâtı35837,123,831,6110,4
top51.1397,023,602,0515,8
tarafında51.2976,853,412,0314,6
kal‘adan37426,833,481,589,0
kal‘ayı41.0916,763,341,8011,3
asâkiri38746,623,251,558,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (122) →
EÇS VI 117b–118a … açdırmayup kal‘anın her tarafında güpe gündüz kat-ender-kat meterise girüp topa tüfenge bakmayup beşinci gün handak kenârına gel …
EÇS IV 199a … ü fermân edüp ol ân asker-i Mollâ İdrîs gelüp emân vermeyüp meterise girerler. Bu hâli derûn-ı kal‘ada olan kavm-i Ekrâd görüp " …
EÇS IV 336a–336b … i bin askerle ve altı top ile 336b (---) (---) cânibinden meterise fermân olunur. Ve Mısır Vezîri Deli Hüseyin Paşa tarafından …
EÇS VIII 288a … Kandiye kal‘ası görünmeyen yerlerden ibtidâ bism-i İlâh ile meterise başlayup küffâr-ı hâkisâr derûn-ı kal‘adan İslâm leşkerinin …
EÇS V 69b … amân u zamân vermeyüp azharun mine'ş-şems asâkir-i İslâm'ı meterise döküp cânib-i erba‘asın yedi vezîr ve yigirmi aded mîr-i mî …
EÇS VIII 301b … dahi alup andan içeri yedi yüz âdem öbür yeni dîvâr dibinde meterise girüp dağlar gibi şehrimiz içre şehre havâle tabyalar yapup …
EÇS VI 115b Andan bir meterise dahi sıçrayup endim. Meğer Serdâr Ali Paşa meterisi imiş.
EÇS VI 90a … verem?" deyü yine cidd [ü] ihtimâm edüp azharun mine'ş-şems meterise girirlerken karşu kal‘a-i Budin'den ve kal‘a-i Peşte'den bi …
EÇS VIII 291a … cümle bu İbrâhîm Paşa kolunda Anatolu sipâhîleriyle berâber meterise girilmiş idi. Ammâ hakkâ ki bu tarz [u] tavr üzre bir vezîr …
EÇS IV 252b … alçak zemîn-i mahsûldâr bir tarafından düşman muhâsara edüp meterise girilmek muhâldir. Zîrâ bir zirâ‘ mikdârı meteris kazılsa s …