İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

muhâfazacı

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
64
geçiş
23,7
milyonda
4.880.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6426,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
muhâfazacı6464
muhâfazaci11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eyâletiyle3629,617,991,7327,4
askerleri41099,577,601,9934,3
ta‘yîn93599,457,052,9870,4
kendüleri52349,106,822,2237,5
koyup159428,936,393,83103,9
asker121.9057,645,053,3661,1
askeri92.0497,124,532,8739,5
derûnı31.0366,483,931,6210,8
islâm31.4266,043,471,589,0
beğ31.4756,003,421,578,8
bin2312.2675,933,304,3164,9
yigirmi32.5475,232,631,455,9
kırk32.9945,012,401,405,1
aded89.0464,852,222,2212,1
paşa79.4784,591,961,978,7
on45.4774,561,941,484,9
sene46.2404,381,761,414,1
yedi34.8534,321,701,202,9
gelüp35.0514,261,651,182,8
ile1123.7693,921,291,966,7
olan36.7713,851,220,991,7
iki49.4173,791,161,112,0
edüp1023.9573,771,141,724,9
üç37.1633,771,140,951,5
ammâ515.2293,420,790,941,3
cümle521.1972,950,310,440,2
ve21147.9192,22-0,42-1,542,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“muhâfazacı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
EÇS II 276a–276b … ârûn Bağdâd'a müteveccih olup Seyyid Battâl Gâzî Üsküdar'da muhâfazacı kalduğu sene bu Gekbiziyye küffârları asker-i Battal Gâzî'd …
EÇS VI 158a … küçük kal‘a olsa ve şâhâne balyemez toplar ile on bin kadar muhâfazacı asker dursa Kotur kâfirinin bir gemisiyle imdâdı geçmeyüp H …
EÇS VI 100a … yüz elli yedi pâre kal‘alardan Uyvar imdâdına elli bin aded muhâfazacı küffâr âmâde idi. Ve karşu tarafda Sadrıa‘zamı basmağa Nems …
EÇS VI 133b … edi aded sancak beğleriyle cümle dörd bin aded güzîde asker muhâfazacı konulup iki bin aded müsellah kal‘a neferâtlarıyla on iki a …
EÇS VIII 286a … hânı) ve bir hammâmı ve elli aded dükkânları ve üç bin aded muhâfazacı askerleri hâzır-başlardır.
EÇS I 141a … i yerinde bir kal‘a ve bir mahalle-i müslimîn içre bin âdem muhâfazacı koyup beher sene küffârdan ellişer bin altun harâc almak üz …
EÇS II 263b–264a … da cebeciyle cebecibaşı ve yedi bin kara tayak Tatar askeri muhâfazacı kondu ve yedi sancak beği ve on iki alaybeği ile muhâfazacı …
EÇS IX Y367a–Y367b … i altıncı günü Mısır'dan gelen üç bin askerin bini Mekke'de muhâfazacı kaldı. Ertesi Mağrib huccâcı Medîne-i münevvereye revâne ol …
EÇS X Y446a … yetmiş pâre kurâdan mâl-ı gılâli tahsîl eder. Yedi bölükden muhâfazacı asker yokdur.
EÇS X Y352b … ye beş yüz kîseyi beş yüz askeri ile ve Mısır'ın yedi bölük muhâfazacı askeri ile vilâyeti zabt [u] rabt edüp mâl-ı pâdişâhîyi tah …