İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mutî

187
geçiş
69,3
milyonda
1.754.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18776,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
mutî187187
mu‘tî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
münkâd798013,2410,808,881.178,1
münkâdlardır101010,7010,823,16150,0
evvel’e6219,889,012,4464,9
münkad559,7410,822,2375,0
kendüye112769,606,173,2772,9
ahâlîsi82009,406,172,7953,0
gürcîstân5859,236,732,2137,0
harâcgüzâr4319,237,861,9936,2
osmân’a72099,185,922,6043,9
re‘âyâları51199,066,242,2133,6
hân’a114939,055,333,2360,1
şer‘i61899,035,842,4137,0
öşr3148,938,591,7330,5
hâkimlerine3178,918,311,7329,2
ucuyla3198,908,151,7328,4
değillerdir62478,825,452,3933,8
oldular148778,754,853,6167,4
ahâlîleri3488,716,821,7222,6
bıyıklı3568,666,591,7121,7
âdemlerdir52238,645,342,1827,4
miftâhların3938,465,861,7018,6
selîm141.1228,454,493,5860,7
olmuşlardır41938,435,221,9521,3
şerîfe52978,404,922,1624,6
beğleri42238,325,021,9420,1
paşa’ya108648,284,383,0141,9
kâh42648,184,771,9318,8
re‘âyâsı31558,175,131,6815,5
re‘âyâ42738,154,721,9218,6
kefereleri43188,024,501,9117,4
olmayup67067,783,942,2921,6
hedâyâlar32817,714,271,6412,1
pâdişâha32897,694,231,6411,9
şâhı32927,684,211,6411,9
teslîm45077,563,831,8613,8
amân45137,553,811,8613,8
erdel33987,393,771,6010,1
gönderüp46397,313,501,8212,1
u7617.4347,142,987,61184,0
verir48067,043,161,7810,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“mutî” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (187) →
EÇS VII 100a … feth ederken Mengli Geray Hân Âl-i Osmân'dan Bâyezîd Hân'a mutî‘ olup bir evlâdın rehin verüp Yedikulle'de göz hapsinde dur …
EÇS IV 314b … den eden hâk-i pây-ı Hüsrev-i Şîr âsafa hedâyâlar ile gelüp mutî‘ [u] münkâd üzerlerine Adana paşasın nigehbân koyup Bağdâd …
EÇS II 258a … ârından Kırım atlıları gelüp bey‘ [u] şirâ ederler. Ankâ ve mutî‘ kavmi vardır. Zirâ yerleri sarp değildir, buğday dahi zirâ …
EÇS VIII 318b … î‘i leb-i deryâda olan pâdişâhları kendüye birer takrîb ile mutî‘ [u] münkâd etdi, ammâ Rûmeli kıyılarında Karlıeli vilâyeti …
EÇS III 84b … târîhinde Selîm Hân vezîri Bıyıklı Mehemmed Paşa'ya hâkimi mutî‘ olup yine kendüye mülkiyyet üzre vilâyeti ihsân olunup hâl …
EÇS VII 170b … ehirleri ve kılâ‘-ı metîneleri ve on sekiz aded pâdişâhları mutî‘ [u] münkâd ve emrine râm edüp önü sıra on sekiz pâdişâhlar …
EÇS III 81b … rmenî tâ’ifesi amân ile kal‘ayı teslîm edüp cümle ahâlîleri mutî‘ [u] münkâd oldular. Anın içün hâlâ üç yüz aded kefereleri …
EÇS VIII 325a … cümle meterislerde ve lağımlarda mürd olup gayrileri cümle mutî‘ [u] münkâd oldular.
EÇS X Y450b … efâ-yi Mağribî üzre tecride asker gidüp anlar dahi emân ile mutî‘ olup re‘âyâ oldular.
EÇS VI 72b … em-vakâr-ı sâhib-kişverin fermân-ı hümâyûnlarıyla celâlîden mutî‘ [ü] münkâd olma Celâlî Hasan Paşa'nın ve Dervîş Paşa'nın c …