İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nâs

71
geçiş
26,3
milyonda
4.444.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
63
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7129,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
memerri387713,0411,206,16539,3
muktedâyı111412,0511,873,32171,9
avâmı51510,9010,632,2365,6
cüsûrı32210,059,341,7333,3
imâmet3269,999,101,7332,2
pâk38826,694,011,6211,1
içün62.0366,543,812,2720,6
olmak31.0706,433,741,6010,0
değildir42.1265,903,161,7810,4
olmuş31.8245,702,971,517,1
zîrâ43.5895,162,401,626,9
hâlâ43.7215,112,351,616,6
eder44.2494,922,161,555,8
olan66.7714,842,071,878,1
cemî‘i33.6874,711,951,283,7
âdem33.7174,701,941,283,6
gâyet33.8514,651,891,263,5
olup1317.2814,621,842,6014,6
azîm34.0974,561,801,233,2
ammâ915.2294,271,491,937,1
şehri35.6784,101,331,041,9
vardır48.5683,921,151,102,0
dahi513.1863,630,850,991,4
üzre411.8893,450,680,750,8
ile723.7693,270,480,750,7
u517.4343,230,450,590,4
edüp623.9573,030,250,390,2
cümle421.1972,62-0,16-0,230,0
ve24147.9192,41-0,38-1,461,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nâs” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (71) →
EÇS I 160b … ikde sâhib-i hâne levâzımâtıyçün deverân eder, yohsa avâm-ı nâs içün değildir, aceb temâşâgâhdır kim şâhrâh üzre su cereyân …
EÇS VIII 284a … su değildir. Ammâ büyük kapular demirli olup cümle memerr-i nâs kapuları olup cemî‘i halk bu kapulara muhtâc olup mâbeynler …
EÇS IX Y321b … Yemen ve Irâk ve Tâ’if ve Hicâz ve Abbâs ve gayri huccâc-ı nâs cânib-i şarkda ve cenûbda ve şimâlde vakfeye dururlar. Ve c …
EÇS III 122a–122b … ahi ifrâz edüp çeşme râhlarına ve gayri şâhrâhlara memerr-i nâs içün kaldırımlar yapup şehri tathîr eyledi. Mezkûr çeşmeler …
EÇS III 26b … îd ve niçe mülûkler ta‘mîr ü termîm etmişdir. Zîrâ memerr-i nâs ve râh-ı Mısr u Şâm ve Haleb'dir. Bu cisrin Hımıs hâki tara …
EÇS I 140a … l-asr şems-i âteş-tâb te’sîr eder yalılardır. Ammâ memerr-i nâs olmamağile ehl-i ırz yalılarıdır. Bu kasabada aslâ kefere v …
EÇS II 357b … bâzârlardır ve kahvehâneleri ve berber dükkânları kesret-i nâs ile meşhûrdur. Ve serâpâ cümle sûk-ı sultânîsi ve cemî‘î ma …
EÇS IX Y95b … hirleri Anatolu diyârının bir köşesine vâki‘ olmuş memerr-i nâs yeri değildir. Anıniçün kimse ile hüsn-i ülfet etmeği bilme …
EÇS IX Y345b–Y346a … -i Yemânî ile Rükn-i şâmî mâbeyninde imâmet edüp muktedâ-yı nâs olur. Dahi anın sağında Hacerü'l-esved mukâbelesinde,
EÇS VII 104b … Kazak vilâyetinden gelen kefereler bunda konarlar. Memerr-i nâs bir âbâdân köydür, ammâ bu köy porkalabı bizi kondurmayup d …