İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nâsda

171
geçiş
63,4
milyonda
1.932.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17169,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nâsda171171
nâs’da11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
efvâhı11713813,6010,7110,811.668,0
elsinei489712,529,936,92595,6
darbı189911,098,494,23179,6
galatı1310710,587,903,59118,3
evlâ117510,528,183,31104,5
mesel107510,388,043,1593,0
şâyi‘dir61110,0810,072,4575,9
meseldir6249,988,952,4464,1
meşhûr144059,646,093,6991,2
söylenir499,519,782,0048,3
şâyi4389,297,701,9935,2
güft51009,246,622,2136,3
gû4499,227,331,9933,0
derler664.1238,984,987,87331,9
meşhûru3448,847,071,7223,7
meşhûrı73778,715,192,5736,9
derlerdi41708,595,541,9623,0
meşhûrdur64038,424,882,3729,1
âfâk42248,375,141,9420,8
tesmiyesi31778,145,061,6815,3
eyyâm32627,834,501,6613,0
dağı32637,824,491,6613,0
nâmıyla32737,794,441,6512,8
emîr32927,734,341,6512,4
olmuşdur121.8507,603,683,1939,2
hattâ91.3637,593,702,7729,7
lisânı91.4327,523,632,7628,9
anıniçün46977,243,501,8212,1
olmağile61.1667,203,342,2117,0
deyü276.0077,163,154,6170,4
hâlâ173.7217,163,173,6744,8
kelâm47907,093,321,8011,2
zamânı37126,803,061,527,4
olduğundan38166,642,861,496,7
ammâ4415.2296,552,515,4781,6
ana31.1036,272,421,415,2
ba‘dehû31.1476,222,371,405,0
gûnâgûn41.8116,052,121,545,6
ki52.4265,982,021,696,5
lâkin31.4935,881,991,303,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nâsda” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (171) →
EÇS VI 45a "Evliyâm efvâh-ı nâsda ne var ve ne yok?",
EÇS IX Y34b … Ve kırk bin zeheb-i hâlis ile mutallâ olmuşdur deyü efvâh-ı nâsda şâyi‘dir. Hakkâ ki yine eyle olmak ihtimâli vardır. Zîrâ bu …
EÇS I 27a … mahalde nûş etdükleriyçün Şehîdkapusu derler. Ammâ efvâh-ı nâsda Çufudkapusu derler ammâ galatdır. Lâkin cemî‘i milel-i Yahû …
EÇS IV 372a … e kal‘a-i Kerkâk-i Moğol derler. Murûr-ı eyyâm ile elsine-i nâsda galat-ı meşhûr evlâ olmağile hâlâ kal‘a-i Kerkük derler amm …
EÇS II 278a … âğı ve sovuğu, Erzurûm'a mânend olmağıla meşhûrdur. Efvâh-ı nâsda sovuk yâd olunsa "Erzurûm sovuğu beni Gerede'de bulun, demi …
EÇS II 339b … rama bezinden a‘lâ ve nusîf pembe bezi olur. Hattâ elsine-i nâsda "Kemâh'ın bezi, Erzincân'ın kozu ve Bâyburd'ın kızı" deyü e …
EÇS III 107a … andan peynir ederler. Azîm sahrâ-yı hâmûnlardır kim efvâh-ı nâsda "İlâhî seni Çorlu kırında pitreyim?" deyü bu kelâm elsine-i …
EÇS III 130a … mahalde maşadlıkdır. Ol sebeb ile çalıkkavak deyü elsine-i nâsda meşhûr-ı âfâk bir balkan-ı Çalıkkavak'dır. Hâlâ yüz iki yüz …
EÇS II 339b … ın bezi, Erzincân'ın kozu ve Bâyburd'ın kızı" deyü elsine-i nâsda darb-ı mesel olmuşdur. Bu mezkûr karye-i Kömür içindeki bâğ …
EÇS IX Y287b … a geldükde babası Abdullâh merhûm olmuşdu. Anıniçün efvâh-ı nâsda Muhammed-i Yetîm derlerdi. Ammâ dedesi Abdülmuttalib hayâtd …