İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nîl

704
geçiş
260,9
milyonda
404.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
42
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi704287,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,34

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kenârınca8029711,357,018,87643,5
kenârında1361.34711,095,6011,42805,5
kesimi454510,948,906,69555,8
cereyân531.3569,724,236,89212,6
cenûba315199,704,845,37150,0
tuğyânında14209,318,393,73148,4
tuğyân12998,945,863,4075,4
suyu206678,903,844,1670,0
kenârına121738,815,053,3661,6
cenûb122498,694,533,3152,9
kalkup198368,663,443,9656,6
kâh112648,544,323,1545,4
kesiminde8108,528,582,8288,8
iskenderiyye’ye8478,456,352,7956,0
cezîre102548,424,242,9940,2
yine827.3728,382,417,36142,6
sâ‘at292.1978,362,664,5358,5
aşırı81608,254,582,7135,9
atı104348,173,462,8830,0
dimyât71078,144,972,5635,1
süveys’e6358,066,362,4242,1
nîl’in71678,044,332,5129,0
timsâh6917,954,982,3730,2
mısır222.2877,912,203,6733,0
mısır’da106827,892,812,7122,0
nehri414.9857,881,984,7851,6
deve95487,882,982,6221,5
mukâbelesinde72767,873,602,4322,3
cânibine107007,872,772,7021,5
kesimine557,858,902,2361,7
kurâlar73087,823,442,4020,9
şehrinden61647,824,132,3123,3
şimâle118937,822,562,7520,9
mahalde202.2257,812,113,4327,8
tur‘ası5297,806,372,2135,2
halîci5627,745,272,1827,2
mısır’dan62287,723,662,2619,5
nîl’e5887,694,772,1523,7
gidüp212.6817,671,913,3624,9
ba‘zı141.5777,652,092,8619,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nîl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (704) →
EÇS X Y157b–Y158a … rek ol sedlere dek mâl-â-mâl oldukdan sonra on gün bir yeri Nîl rey edüp andan ol seddin bendin açup bir vâdîye dahi Nîl gi …
EÇS X Y370b … ın çıkup mâl-ı pâdişâhî çıkar. Eğer maslûb kuş dörd bulunsa Nîl yigirmi arşın taşup cemî‘i ümenâ ve mültezimîn ganî olurlar …
EÇS VIII 376a … up bir cem‘iyyet-i kübrâ olur kim bunu görmeyen ve Mısır'da Nîl kesimin görmeyen ve Mısır kurbunda Şeyh Seyyid Ahmedü'l-Bed …
EÇS X Y298b … i dahi münhedim eder. Hâlâ Nîl-i mübârek tenezzülde oldukda Nîl içinde kantaranın pâyeleri nümâyân olur, yigirmi pâye-i met …
EÇS X Y423a Andan kalkup yine Nîl kenârınca cenûba yedi sâ‘atde,
EÇS X Y161b {Ammâ timsâhın bir hasmı dahi Nîl atıdır. Nûbe diyârında ve Berberistân vilâyetinin Donkalâ ş …
EÇS X Y160b … hâk'dan nişân verir iki büyük dişleri alt çenesi ucundadır. Nîl kenârında koyun kuzu ve âdem ve at ve sığır ve deve su içer …
EÇS X Y157a … mâ hakîr ol taraflara varmadım, ammâ hatt-ı istivâdan içeri Nîl kenârınca cânib-i cenûba arzı 12 (---) derîce ve 41 dakîka …
EÇS X Y304a … rımız ile bir gemiye süvâr olup cümle meşâyihler ile nehr-i Nîl üzre üç mîl baş yukaru gidüp Buhayre hâkinde,
EÇS X Y397a … üp üç bin asker ile Hafîr kal‘asından hakîr dahi bile çıkup Nîl kenârınca inbât rüzgârı üzre ol gün gidüp,