İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nîl’i

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
62
geçiş
23,0
milyonda
5.045.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6225,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,39

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nîli156156
nîl’i6262
nîlî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tur‘a67910,458,692,4460,9
deryâsına3809,447,671,7226,1
halîc3809,447,671,7226,1
önünden41469,307,221,9932,2
süveys31019,247,341,7224,7
reşîd31738,716,561,7121,4
kesüp32818,165,861,7018,5
karşu59127,394,902,1624,4
cereyân51.3566,854,332,1220,5
benî31.0106,524,011,6211,1
eden31.3046,173,651,599,7
nehri94.9855,873,302,6925,1
ubûr52.7765,853,292,0113,9
âbı31.9895,583,041,527,4
azîm44.0974,982,411,626,9
zîrâ33.5894,752,191,354,4
şehri45.6784,511,941,484,9
eder34.2494,511,941,283,6
üzre711.8894,261,681,826,7
edüp1423.9574,261,672,5613,4
ile1323.7694,161,572,3911,2
olan36.7713,851,271,011,8
dahi313.1862,890,310,330,1
ammâ315.2292,680,100,120,0
ve14147.9191,63-0,96-3,538,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nîl’i” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (62) →
EÇS X Y8b Ve Sa‘îd-i âlî'den bir kanat urup bir tur‘a açup Nîl'i Feyyûm buhayresine cârî edüp hâlâ bir buhayre-i fecc-i amîk …
EÇS X Y208a–Y208b … huccâcın yolları üzre durup gelen ehl-i atşân huccâca âb-ı Nîl'i bezl ederler. Ve yüz deve yükü ekmek ve bin don ve bin göml …
EÇS X Y450b … bin câmûs borc(?) cürâfayı çeküp derk-i esfel-misâl hafrden Nîl'i Eski Mısır önünde Bulak şehrine cereyân etdirüp anbâr-ı Yûs …
EÇS X Y5b … ganâyim ile Mısrâyim Mısır'a Q 161b gelüp mâl kuvveti ile Nîl'i kol kol kesüp hâlic ve tur‘alar ile Nîl'i sahrâlara tevzî‘ …
EÇS X Y4a … e sedler inşâ edüp şehirler binâ eyledi. Ve bilâd-ı Nûbe'ye Nîl'i götürüp on iki göz bir cisr-i azîm inşâ etdi kim hâlâ eser- …
EÇS X Y139b … Necî SL‘M'dir. Ve bu Elbûd şehr-i Fustât'ı amâr edüp nehr-i Nîl'i şehir önünden ibtidâ bu Elbûd akıdup ol asırda Nîl'in adı B …
EÇS X Y359b … t olmasın içün ihtisâr üzre tahrîr eyledik. Yohsa bu Dimyât Nîl'i üzre olan azîm kurâlar Reşîd Nîl'i üzre yokdur. Ammâ Reşîd …
EÇS X Y4a … ilm-i hendese üzre cifrler edüp tur‘alar ihdâs edüp nehr-i Nîl'i hâk-i Mısır'da sokak sokak cereyân etdirüp arz-ı Mısır'ı re …
EÇS X Y367a … n Beğ hammâmı derler. Diyâr-ı Mısır'da misli var ise Dimyât Nîl'i üzre şehr-i Mît Gamr hammâmı ola. Vasfında kilk-i cevâhir-n …
EÇS IX Y385b … Mesmû‘umuz oldu kim Kıbtî pâdişâhlarının Benî Seyf önünden Nîl'i akıtdığı yeri açmak murâd edinmişsiz. Hudâ âsân ede. Ammâ c …