İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nakdi

10
geçiş
3,7
milyonda
22.745.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,51

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nakdi1010
nakdî88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ömre4712,9114,232,0074,1
kızgın31312,0612,931,7348,6
germ42212,0012,582,0062,8
etmişdi41259,9210,082,0048,2
bâzâr43888,368,441,9939,1
ki42.4265,755,801,9624,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nakdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
EÇS III 171b Müft mesken sanur cihânı kişi / Nakd-i ömrin verir kirâ yerine
EÇS VII 115a … râzûsun sipihrin, / Anıniçün zühre germ etmişdi bâzâr, / Ki nakd-i ömre kızgın müşterî-vâr, / Meğer mîzâna çekmiş Yûsuf'u mâh, …
EÇS II 301b–302a … akır çeküp mest [ü] medhûş olup huzûrunda Hoca Nağdî 302a nakd-i rîhiyle bâd'efeşânlık edüp yüzüne karşu zartazârlık eder. K …
EÇS II 334b–335b … i fâhire ve bir çeleng ve bir murassa‘ zeynli at ve üç kîse nakd-i murâd ihsân geldi. Günden güne Seydî Paşa serhadd-i Kanije' …
EÇS IV 271a … terâzûsın sipihrün / Anınçün zümre germ etmişdi bâzâr / Ki nakd-i ömre kızgın müşterî var / Meğer mîzâna çekmiş Yûsuf'u mâh / …
EÇS III 137b–138a … ri Hayy [u] kadîr onlar dahi Sırp kavminin sırasında 138a nakd-i ömürleri bâzâr-ı ma‘rekede bir pula satılup hûnları nehr-i …
EÇS X Y191b … z semm-i tîr urup Rûmeli meydânında hengâme-i cân bâzârında nakd-i hayâtların fürûht edüp kelem serleri cellâd-ı felek elinde …
EÇS X Y48a … sipihrin Q 177a / Anıniçün Zühre germ etmişdi bâzâr / Ki nakd-i ömre kızgın Müşterî-vâr / Meğer mîzâne çekmiş Yûsuf'u mâh / …
EÇS IV 248b … terâzûsın sipihrin / Anınçün zühre germ etmişdi bâzâr / Ki nakd-i ömre kazgan Müşterî var
EÇS IV 268a Ecel gelir bir gün eder nakd-i hayâtını telef / Etme teğâfül aç gözün özr ü bahâne bir tar …