İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nasb

101
geçiş
37,4
milyonda
3.228.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nasb101101
nâsb11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
azl167011,589,583,99184,7
hâkim2237510,567,614,67190,3
etmezler79410,207,962,6463,9
kabûl123819,676,723,4388,5
kıral4879,457,261,9932,5
kral166879,386,283,95108,4
yerine74358,745,752,6042,2
müstakil31708,505,881,7018,6
paşa’yı44547,884,881,9319,4
eyleyüp46137,524,451,9117,1
tarafından59007,354,212,1219,8
olunup71.7536,953,742,4523,4
olundu38766,653,521,589,2
edüp5423.9576,202,916,37127,2
şerîf31.3396,092,901,506,9
nâm52.6075,922,681,8910,2
etdi42.1515,862,631,687,9
süleymân42.3715,732,491,657,3
ahmed32.4915,252,011,303,9
eder54.2495,241,971,676,3
âli32.5875,191,951,283,7
yedi44.8534,731,461,273,0
u1417.4344,711,422,3510,2
hâlâ33.7214,681,431,092,2
üzre711.8894,260,981,302,6
üç47.1634,170,900,931,3
bin612.2673,990,710,951,2
ü511.2953,850,560,720,7
iki49.4173,780,500,590,4
paşa49.4783,770,500,580,4
olup717.2813,720,440,690,6
yüz312.2722,99-0,29-0,390,1
cümle521.1972,94-0,34-0,600,3
ve25147.9192,47-0,83-3,8610,5
ile423.7692,46-0,83-1,561,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nasb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (101) →
EÇS IX Y246a … şısının bu hammâmlardan avâyidi vardır. Ve üzerlerine hâkim nasb olunmuşdur. (---) (---)
EÇS VI 136a … e cümleden milk-i mâlik ibtidâ Süleymân Paşa Budun vezîr[i] nasb olundukda ol sene-i mezbûrede bu kal‘a-i Vaç dahi feth olup …
EÇS V 98a–98b … iler. Ba‘dehû derûn-ı hisâra Hersekoğlu Ahmed Paşa'yı hâkim nasb edüp amâr etdi.
EÇS VI 86a … ulup mürd olup kendü atlarına ve Süleymân Hân atlarına yine nasb oldu. Kâr-ı esrâr-ı Hudâ'dır kim bu kâr-ı bu'l-acebe aslâ a …
EÇS X Y318b … ır vezîri ve Kemâl Paşazâde Ahmed Efendi'yi kadıasker hâkim nasb edüp kendüleri yigirmi bin asker ile bin pâre gemiler ile N …
EÇS VI 31a Hamd-i Hudâ kral nasb olaldan berü ale'l-ittifâk itâ‘at edeceklerin bilüp şehri a …
EÇS VII 85a … seyâhat edüp andan Erdel'e Apofi Mihal nâm bir kâfiri kral nasb edüp vilâyet-i Erdel'den iki kerre yüz bin esîr çıkarup emn …
EÇS X Y49a … seyâhate müteveccih olduğu mahalde Tarabefzûn kâyimmakâm[ı] nasb eyledüği Sarı Arslan nâm mirlivâya kal‘a-i Şâm'ı metânet üz …
EÇS X Y25a … nan on iki hükûmet kânûn-ı Selîm Hân-ı Evvel'den berü azl u nasb kabûl etmezler. Evlâd-ı evlâda vüzerâ arzıyla, emr-i pâdişâ …
EÇS X Y74b "Mısır umûrun Allâh'a ısmarladım ve sizleri hâkim nasb etdim. Ve iki[ni]zi dahi Mısır a‘yânına Allâh emâneti verdi …