İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nazar

553
geçiş
204,9
milyonda
555.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
56
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi553225,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nazar553553
nazâr44

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
im‘ânı15410012,929,8812,401.980,7
oluna3812410,847,556,13335,2
etdim5365610,495,627,13314,1
olunsa289910,467,435,26241,6
etmeyüp4856710,465,696,79289,0
etsen19649,987,504,33166,1
etse222809,765,584,59129,0
engüşt15999,566,533,83108,5
im‘anı1279,4610,033,46154,0
olundukda141969,265,453,6679,3
eden341.3049,233,995,46125,4
nigerân10449,107,123,1481,2
takayyüd8198,848,002,8276,8
cildi91138,795,602,9453,0
olunmayup8408,796,932,8162,7
berdehen8958,665,682,7748,0
eylesen7168,668,062,6467,9
vâlih81218,605,332,7644,1
olunmuşdur231.3948,603,334,3265,2
edenin7788,515,772,6042,9
ederdim7928,475,542,5940,6
çeşmi71038,455,372,5839,0
nazarıyla6128,448,252,4460,4
âdem453.7178,432,885,80102,9
kec6368,386,672,4344,6
aslâ231.7478,363,014,2055,9
hayrân82588,344,242,6832,1
mufassal71608,334,742,5532,8
birine71698,314,662,5432,0
etdükde93818,303,852,7931,5
ibret6778,295,572,4035,1
ana151.1038,213,053,4137,3
cânibe72558,154,072,4926,5
hîrelenir5558,075,792,2030,8
ile19623.7698,042,3311,22325,9
temâşâ131.1307,982,813,0928,5
hakîr222.3017,982,543,8941,4
gördüm73827,943,482,4121,2
hakîkatine447,889,252,0051,3
kusûruna447,889,252,0051,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nazar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (553) →
EÇS IX Y1b … hor dârî, / Dostân-râ kücâ künî mahrûm, / Tû ki bâ-düşmenân nazar dârî
EÇS V 111b … t-i Hüsrev Beğ. İçinde olan küffârlar vere verüp verelerine nazar olunmayup cümle küffârı dendân-ı tîğdan geçirüp kal‘a feth …
EÇS IV 243a … nım efendi, Sultân Süleymân asrında Zâl Paşa sicillâtlarına nazar idin" deyü ricâ etdiler.
EÇS X Y76b … ûzlar ile memlû ve garâyibât eserlerle mâl-â-mâl gördüm. Ve nazar cihetinde ahsen iklîmdir. Ve hayır yüzünden evsa‘i ve kurâ …
EÇS X Y105b–Y106a … kurbunda Mihmândâr mescidi}. Ve'l-hâsıl Gazâlî tahrîrâtına nazar edüp cemî‘i mesâcidleri tahrîr eylesek makdûr-ı beşer değil …
EÇS VI 63b … na tertîb üzre bin aded dükkânlar etmiş. Her kankı sokakdan nazar etsen çârsûnun öte başları görünür. Bir tarafı atlar içün â …
EÇS II 264b … Arapça ve dahi Arapça nass-ı kâtı‘ı üzre sa‘d-i sâ‘ate nazar etmeyüp ve dâ’ire-i ricâlü'l-gaybe amel etmeyüp yıldız rûzg …
EÇS X Y71a … yûn-ı ma‘dalet-makrûnum dahi ihrâc olunup im‘ân-ı nazar ile nazar olundukda sâdır olan tenbîhnâme-i hümâyûnuma mugâyir bir iş …
EÇS II 299a … inde olan âvîzât [u] maslûbât-ı musanna‘âtlara âdem im‘ân-ı nazar ile nazar etse vâlih [ü] hayrân olup gûyâ her câmi‘-i pür-e …
EÇS IX Y337a–Y337b … düp eyle tâklar bünyâd etmiş kim her birine im‘ân-ı nazarla nazar olundukda merdüm-i çeşm hîrelenüp, mısra‘-ı târîh: