İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

necîb

81
geçiş
30,0
milyonda
3.915.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8133,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
reşîd7317313,2010,788,54989,8
tîzfehm122011,9311,293,46173,3
zekiyyü’ttab102011,6611,023,16139,1
zekî61511,0010,702,4579,9
sıbyânları86210,849,072,8285,8
ciğerkûşeleri51210,7810,762,2367,1
gılmânları3239,889,091,7332,2
gulâmları51229,667,412,2241,7
gâyetü’lgâye72229,567,042,6354,7
tab3709,357,481,7225,3
sıbyânı52049,176,672,2136,5
aklı32788,105,491,6917,0
mektebi66378,105,292,3932,4
gâyet293.8517,924,975,21145,1
ü7311.2957,724,758,23348,5
olurlar46577,474,661,9218,2
mahbûb35717,244,451,6512,8
vardır158.5685,832,873,3434,0
sâhibi31.6905,792,891,506,8
zîrâ33.5894,741,801,233,2
kadar34.2584,501,551,142,5
olup1117.2814,381,412,077,8
ammâ915.2294,271,301,785,6
u817.4343,900,931,352,8
ve66147.9193,870,893,7522,4
aded49.0463,840,880,911,2
cümle721.1973,430,460,720,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“necîb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (81) →
EÇS X Y82a Mezkûr Resmî Çelebi iç ağalarından bir necîb [ü] reşîd bahr-i ma‘ârif ve kâtib-i masârıf, kadir-şinâs, z …
EÇS VI 141a … arısı on bir aded mekteb-i tıflân-ı ebcedhânlardır ve gâyet necîb ü reşîd sıbyânları vardır, lâkin ebyât [u] eş‘âr okumağa se …
EÇS IV 307a … cümle kırk aded mekteb-i tıflân-ı nâresîdegân vardır. Gâyet necîb ü reşîd ciğer-kûşeleri vardır. Ve bîcâh yerde âb-ı revân çe …
EÇS VI 121a–121b … -i şerîfi itmâmdan sonra ba‘de't-tarziye ve tasliye hatîb-i necîb belîğu'l-ayân ve'l-beyân elinde bir şemşîr-i âteş-tâb-ı ury …
EÇS II 283a … d-hânı vardır. Cümle halkı zekâvet üzre halk olunup reşîd ü necîb, mahbûb u mahbûbe ciğer-kûşeleri vardır.
EÇS III 166b … sıbyân-ı ebcedhân-ı tıflânları gâyetü'l-gâye tîz-fehm olup necîb ve reşîd ü zekiyyü't-tab‘ püserleri vardır kim niçe kitâb-ı …
EÇS VIII 261a … -hân-ı tıflân: Cümle beş aded dâru't-tahsîl-i ulûm mekteb-i necîb [ü] reşîd-i sıbyânları vardır.
EÇS VIII 359a … kaydında değillerdir. Ancak meşreb kaydındadırlar. Zarîf ve necîb ve reşîd zekiyyü't-tab‘ âdemleri vardır.
EÇS I 186a … t edüp her diyârın kuyumcuları gelmek muhâl olup içlerinden necîb ü reşîd halîfeleri sâhib-i post olmağa beşer onar bin guruş …
EÇS IV 198b … ân olup cümle evlâd u ıyâlleriniz mu‘ammer ü mu‘ammere olup necîb ü reşîd olalar!" deyü du‘â-ı hayr edüp Fızkayası nâm mahald …