İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nedîmi

73
geçiş
27,1
milyonda
4.298.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7329,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
nedîmi7373
nedîmî22
nedîm’i22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
seyyâhı2710112,3110,275,19339,7
âlem2836411,048,475,28276,6
hâsları73711,039,772,6482,3
hâslarından51010,9511,172,2470,6
bîriyâyı3610,2811,171,7342,3
evliyâyı69210,228,242,4457,0
cihângeşt31010,2110,441,7338,4
kimesnelere3319,888,801,7330,9
yârı51139,787,682,2343,5
şehriyârî41379,297,081,9931,4
hâssı76398,335,662,5941,4
benî91.0108,095,362,9349,6
âdem253.7177,764,964,84124,6
hâs35307,354,711,6713,8
sâhibi31.6905,803,041,527,4
olup1117.2814,381,562,199,3
olan46.7714,261,451,273,0
hân35.4014,171,361,062,0
her35.9674,021,220,991,6
dahi613.1863,891,071,282,6
ve56147.9193,630,813,2115,7
ammâ515.2293,420,600,760,8
ü311.2953,110,300,320,1
edüp623.9573,030,210,330,1
ile523.7692,78-0,04-0,060,0
cümle321.1972,21-0,61-0,920,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nedîmi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (73) →
EÇS VII 149b–150a … dan mürekkeb bir lisândır. Bu abd-i kemter seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem Evliyâ-yı bî-riyâ-yı sâhib-i bûriyâ elli bir senedir k …
EÇS IV 348a … şöyle ma‘lûm ola kim bu hakîr-i pür-taksîr seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem cihân-geşt, muhibb-i Evliyâ-yı bî-riyâ bin elli dokuz …
EÇS X Y425b "Ve aleykümü's-selâm yâ seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem, musâhib-i sultânân ve hâfız-ı hamele-i Kur’ân, Evliyâ …
EÇS I 29a Nedîm-i hâslarından Sivrihisârî Cem Şâh Sa‘dîsi defterdârı ve enîs- …
EÇS I 70a … -i şehriyârî ve tarîk-i Gülşenî'nin sâhib-i vakârı bir azîz nedîm-i hâssu'l-hâs ve ilm-i edvârda gavvâs idi.
EÇS III 79b … ı yağlı yerler. Bu lisân-ı Ermenî'den dahi seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem olanlara elzem-i levâzımından lisân olmağıla bu kadarc …
EÇS VIII 251b … mi‘dir, ammâ bu cihânı geşt [ü] güzâr eden seyyâh-ı âlem ve nedîm-i âdem olanların mâbeynlerinde memdûh u meşhûr olan câmi‘-i p …
EÇS VI 58a … bu kal‘a inşâ olunurken Sultân Bâyezîd-i Velî'ye duhûl edüp nedîm-i hâssu'l-hâss-ı şehriyârî olup kal‘a târîhleri ve niçe tevâr …
EÇS VIII 339b "Hay Evliyâ Çelebi, bir seyyâh-ı âlem ve nedîm-i benî âdem bir ehl-i ma‘rifet âdemdir. Bu keçiyi ilm-i sîmyâ …
EÇS II 308b–309b … stafâ Paşa'ya vezâret-i sânî olup taşra çıkdılar, ammâ yine nedîm-i şehriyârî idi ve Silâhdâr Mûsâ Paşa otâğ-ı hümâyûn hizmetin …