İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nehirler

31
geçiş
11,5
milyonda
9.316.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3112,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
geçit3729,908,821,7330,9
mahlût66838,116,582,4243,0
verir38066,885,341,6916,4
cereyân41.3566,565,001,9420,1
nehri94.9855,884,302,8536,8
mezkûr31.8285,724,161,6411,7
olur56.0124,763,181,9913,2
azîm34.0974,572,991,517,2
gelüp35.0514,272,691,466,2
vardır48.5683,932,341,616,6
iki49.4173,792,211,576,0
niçe37.0563,792,211,364,5
aded39.0463,441,851,253,4
ü311.2953,121,531,132,5
üzre311.8893,041,461,102,3
cümle521.1972,951,361,363,4
dahi313.1862,891,311,031,9
edüp523.9572,771,181,252,6
ile323.7692,050,460,470,3
ve6147.9190,41-1,18-3,105,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“nehirler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
EÇS III 116a … kal‘asına varınca (---) konak yerde on bir aded geçit verir nehirler vardır. Cümle Tuna'ya mahlût olur. Ammâ esmâları kefere lis …
EÇS IX Y194b … ler. Anıniçün halkı pire ve kehleden âciz ü bîzârlardır. Bu nehirler tılsımât ile cereyân etmişdir. Aceb hikâyeti vardır.
EÇS VII 99b Menzil-i karye-i Yeseçen: Bu merkûm nehirler cümlesi poyraz cânibinde Erdel vilâyeti yaylalarından gelüp …
EÇS III 147a–147b … Ve bu bahr-i Rûm'a Anadolu ve Rûmeli cânibinde yüz beş aded nehirler mahlût olur. Be-kavl-i Papamunta. Amma bu Rûmeli tarafında …
EÇS IV 344b–345a … üldân ve bâğ u besâtîn ve hadîka vü gaytânları cümle mezkûr nehirler ile saky olur.
EÇS II 268a … sâl nehr-i azîmlerdir. Bunlardan mâ‘adâ bin altı yüz seksen nehirler, geçit vermez azîm sular mahlût olur, böyle bir Bahr-i siyâ …
EÇS II 348a … stavloz derler. Şehr-i Köprü bu iki nehrin ortasındadır. Bu nehirler taşdığı mahal, Köpr[ü] sahrâsın gark eder. Bu nehirler Deşa …
EÇS VII 161a Nehr-i Laçik: Bu iki nehirler dahi Dağıstân'dan gelüp nehr-i Terek'e gider. Bu nehreyni u …
EÇS II 348a … dağının dâmeninde bir dereli ve depeli yerde iki cânibinden nehirler cereyân eder. Bir mahalde şekl-i murabba‘ taş binâ bir kal‘ …
EÇS IX Y235b–Y236a Ve bu buhayreye azîm nehirler mahlût olur. Evvelâ Y 236a cânib-i garbîsinde şıkıf ve Zü …