İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

nek

23
geçiş
8,5
milyonda
11.577.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası22577,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
KuT D 0,70

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTKuTToplam
nek12223
nėk·22

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: nek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yolçılayın3411,8313,431,7353,1
ayġay31711,2611,341,7341,8
mu1620511,1710,164,00196,1
mü51719,728,742,2350,9
sizler34327,766,671,7221,9
anlar31.3986,114,981,6814,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“nek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (23) →
KuT T. 30/69b2 … umas nerse üze ol ḳaçan kim ıḍsa anı keldürmes bir eḍgülük nek tüz bolur mu ol o1 kim fermanlasa könilik ol köni yol üze o …
KuT T. 31/73a2 … ar açıġlılar mu anıŋ ḳorı yasını azu tilese maŋa soyurḳamaḳ nek olar yanıġlılar mu anıŋ soyurḳamaḳını ayġıl: tap turur maŋa …
KuT T. 37/77a1–2 30 ol kün ayġay tamuġḳa: nek tolandıŋ mu ayġay nek ziyadedin
KuT T. 33/65a2 3 ey boḍunlar yad ḳılıŋ taŋrınıŋ niʿmetini siziŋ üze nek törütgen bar mu taŋrıda aḍın ruzi bėrse sizke kökdin ve yer …
KuT T. 34/53a3 21 nek keldi mü saŋa ḫasm ḫaberi ançada aġdılar mihrabḳa
KuT T. 29/38a3 52 ayġıl: nek köz tutmaz sizler bizke meger iki eḍgülükde birisi biz köz …
KuT T. 35/51b1 … er anlarḳa kim boynaġuluḳ ḳıldılar: biz erdimiz sizke uḍġan nek sizler bar mu siz kim yıġusa sizler bizdin ülüşni otdın
KuT T. 30/57b3 59 yaşar boḍundın yawuz-–luḳındın sewünçi bėrilmes aŋar nek mü tutarlar anı uçuzluḳ üze azu kizler anı topraḳ içinde bi …
KuT T. 33/31b2 7 aydılar anlar kim tandılar: nek yolçılayın mu sizni er üze ḫaber bėrür sizke ḳaçan tarılsa …
KuT T. 30/68b2 … din körklüg ruzi ol hezine ḳılur andın örtügli yaşru aşḳara nek tüz bolurlar mu ögdi teŋrike yoḳ kim üküşrekleri bilmesler