İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olan

6.771
geçiş
2.509,3
milyonda
27.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
32
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı27832,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6.7442.754,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,71
EÇS D 0,94

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bunda2221.5769,772,8112,78509,5
içinde2444.2739,501,5110,13200,2
beyân1571.3089,312,5810,43314,2
üzre34811.8899,260,545,8645,1
cümle49921.1979,190,233,2912,4
içre1985.3249,070,896,4863,7
ve2.496147.9199,05-0,25-9,4885,8
derûnı1231.0369,012,569,22243,7
hâsıl1221.1338,982,428,99220,7
u36817.4348,960,070,940,9
eder1654.2498,940,956,2060,0
cânibi1765.6468,860,634,7230,4
tahtı1046668,842,968,89258,8
hâlâ1463.7218,830,975,9054,6
edüp42723.9578,83-0,17-2,616,5
ü24511.2958,800,111,171,5
kal‘ada1008228,752,608,35202,5
bunlardır934008,733,538,81305,7
ammâ28515.2298,73-0,10-1,231,5
etrâfında945048,733,228,65266,6
ile35823.7698,59-0,41-6,3033,5
olup27417.2818,54-0,34-4,4016,9
kal‘a1294.5578,540,503,3014,0
sâkin879088,542,257,37140,0
mezkûr941.8288,481,365,9164,1
tarafında871.2978,461,746,5491,0
nâm1012.6078,460,954,8436,5
şehri1345.6788,460,231,733,4
cemî‘i1123.6878,460,603,5917,2
dahi20913.1868,42-0,34-3,8512,9
nehri1154.9858,320,201,392,2
erba‘asında694428,292,967,24171,6
paşa1549.4788,28-0,31-2,927,6
medfûn662838,263,547,42217,4
münhedim686308,232,436,71123,2
gelüp1065.0518,200,060,450,2
iki1459.4178,20-0,38-3,6611,4
mahsûr61948,195,017,57356,4
kal‘anın731.4898,181,295,0545,5
hazreti1075.9458,11-0,16-1,191,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“olan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6.771) →
EÇS II 371b … emî‘î der-i dîvârında ve câmlarında ve kıbâblar üzre mestûr olan kurşumlarda kurşum darbından bir rahnedâr olmadık yer kalma …
EÇS VII 69b … rûd mancınîkın görüp ta‘accüb etdim. Gerçi Urfa'da iç hisâr olan yerde Nemrûd-ı la‘înin Hazret-i İbrâhîm'i âteşe atduğı manc …
EÇS X Y69a–Y69b … ustafâ Beğ ve Yûsuf Beğ ve sâbıkan hükûmet-i eyâlet-i Circe olan Mehemmed Beğ ve Alî Beğ ve Cündî Mehemmed Beğ ve Abdullâh B …
EÇS III 154a–154b … müdebbirin Kara Mustafâ Paşa'dan taleb edüp benim himâyemde olan Sedd-i İslâm Edirne'mde bir câmi‘ inşâ edüp alemim dibine g …
EÇS VIII 244b … ülü kubbe-i azîm-i âlî içinde Bağdâd-ı behişt-âbâdda medfûn olan imâm Mûsâ Rızâ radıyallâhu anhünne ırk-ı tâhir-i sülâle-i e …
EÇS V 144a … aybeğinin biri kâfirin kamandığı kayalar üzre çıkup aşağıda olan küffâra anlar dahi kurşumu bârân-ı la‘net gibi yağdırup âhi …
EÇS X Y418b … bir gün mukaddem gidüp götürmede gîrânbahâ ve hafîfü'l-bâr olan eşyâları yanımızda alıkoyup elli üç âdem ile melik yanında …
EÇS IX Y348b … arın sâhibleri her diyârdan surre ve atıyyeleri gelüp vekîl olan kimesne bardakları doldurup huccâc-ı müslimîne bezl ederler …
EÇS VI 77a Ve niçe bin küffâr dahi Eski Budin'de olan gemilerine varup her gemiye tahammülünden ziyâde girüp alar …
EÇS X Y399b Ba‘de't-ta‘âm gayrı fîller üzre süvâr olan firdilânları ya‘nî hânende ve sâzendeleri fîl başı berâber …