İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olmaya

138
geçiş
51,1
milyonda
2.407.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13655,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olmaya) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
illâ4236011,438,166,46397,8
hayr4044311,147,796,30357,3
hafî63310,178,802,4462,4
riyâ469,8310,672,0054,8
ihvânı6839,807,472,4450,6
pûşîde3628,946,891,7222,8
mâni3838,806,471,7121,1
hele41688,745,861,9724,8
hâlî41938,635,661,9623,7
deyüp201.9718,284,634,2990,6
edelim33017,814,611,6613,4
ba‘îd35167,233,831,6110,4
gelen36906,893,411,578,8
dedi37846,743,231,558,1
meğer39566,492,941,517,0
deyü156.0076,322,613,2429,3
ki62.4266,262,602,0411,6
ola41.5886,252,621,687,9
böyle41.8346,052,411,626,9
zîrâ63.5895,722,031,857,9
hâlâ53.7215,411,721,565,0
hemân53.8655,361,661,534,7
yedi34.8534,300,600,590,4
dahi813.1864,300,570,921,1
ammâ915.2294,260,530,921,1
gelüp35.0514,240,540,540,4
paşa59.4784,090,370,500,3
ü511.2953,840,110,170,0
yine37.3723,71-0,01-0,010,0
edüp623.9573,03-0,71-1,551,7
olup417.2812,91-0,82-1,541,6
u317.4342,48-1,25-2,393,1
ile423.7692,45-1,28-2,864,4
ve20147.9192,15-1,60-9,0638,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“olmaya” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (138) →
EÇS V 38b … fçi la‘înin siz ardından ve biz önünden bir hareket edelim, olmaya illâ hayr. Hudâ kerîmdir, âheste hareket edesiz, zîrâ bizim …
EÇS II 261b–262a … t, vakt-i gurûbdur, geliniz ta‘âm tenâvül edüp ale's-sabâh, olmaya illâ hayr" deyüp bu gûne tenbîh ile cümle guzât-ı 262a mü …
EÇS IV 312b … cân u cihân sohbetleri etmişiz, ammâ yârân-ı bâ-safâya hafî olmaya kim Kızılbaş-ı bed-ma‘âş diyârı olmağile ayş [u] ışret etdi …
EÇS VII 65b … dîvân-ı pâdişâhîde bir zarar gelmeyüp bir yerleri rahnedâr olmaya, ya‘nî elçinin burnu ve kulağı kesilmeye" deyü çâsâr ricâ e …
EÇS IV 300a … e tahrîr eylesek "İmâm Rızâ evkâfın tahrîr etdirmeğe rızâsı olmaya." deyü tahrîr olunmadı.
EÇS III 69b … ür: "İlâhî bu şehr-i İslâm'da küffâr-ı hâksârdan biri sâkin olmaya. Ve ticâret ile gelüp gide ve karâr ederse mu‘ammer olmaya! …
EÇS II 340a … zîri meğer Şebin Karahisârı ola. Bir kal‘a-i bî-nazîr demek olmaya, ammâ nehr-i Furât aşırı sehl havâlesi vâr şekildir. Ammâ a …
EÇS IV 198b Şart-ı sânî, derûn-ı kal‘ada deyrleri münhedim olmaya.
EÇS IV 292a … koyunları birer ejder-i heft-ser dendânlarından çıkarırız, olmaya illâ hayr! Ve bizimle talava giden cümle nökerlerin ser-i k …
EÇS IV 279a … n intikâmım aldım ammâ neyleyim, ardı sıra gidüp bulamadım. Olmaya illâ hayr" deyü {Malazgirdli Mehemmed Beğ} elli kise mâl il …