İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olmaya*

22 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
262
geçiş
97,1
milyonda
22
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi251102,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,54
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olmaya) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
illâ4336011,157,266,51353,8
hayr4044310,866,866,27305,6
i‘tibârı91010,0810,183,00122,4
melâlet8179,889,242,8291,1
nesnelerin779,7410,332,64100,3
hafî6339,387,872,4454,7
tatvîlinde559,2610,332,2371,6
ihvânı6839,156,542,4243,0
beyânında5349,117,562,2243,3
ḳızı5698,956,542,2135,8
ḳarğayupdur458,9410,012,0052,3
riyâ468,939,752,0049,7
â’idesi4168,888,331,9939,3
ta’āla4238,857,811,9936,1
medhi4278,837,581,9934,7
makdûrı4688,636,241,9727,0
oğlı51538,625,392,1827,8
mısır’da116828,584,383,1646,0
hâlî51938,495,062,1725,5
saḫt3128,498,331,7329,5
zikrinde3208,457,591,7226,1
deyüp221.9718,333,844,3676,7
iktidârları3548,286,161,7119,9
hele41688,254,941,9319,7
pûşîde3628,255,961,7019,0
mümkin41778,224,861,9319,3
mâni3838,155,541,6917,3
gâfil3988,095,301,6916,3
lâzım31407,934,791,6714,2
kâdir42917,894,151,8915,5
mutî31877,774,371,6512,5
kefereler32177,684,151,6311,7
hâsıl81.1337,553,182,5221,1
misli32827,503,781,6110,2
edelim33017,453,681,609,8
kimesneler33027,453,681,609,8
beşer45187,393,311,8011,2
me’kûlât33727,283,381,578,6
müyesser34197,173,201,548,0
olmayup47067,082,871,739,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (262) →
EÇS V 38b … fçi la‘înin siz ardından ve biz önünden bir hareket edelim, olmaya illâ hayr. Hudâ kerîmdir, âheste hareket edesiz, zîrâ bizim …
DK III 86 beyrek aydur niye saḫt olduŋuz didi ayıtdılar niçe saḫt olmayalum sen ḳızıl ḳaftan geyersin biz aġ ḳaftan geyerüz didiler bey …
EÇS III 49a … lesek gayrı meşhûrın zikrinde fâ’idesi ve beyânında â’idesi olmayan eşyânın medhinde melâlet vardır. Ammâ murâd olan bu harâbis …
EÇS II 261b–262a … t, vakt-i gurûbdur, geliniz ta‘âm tenâvül edüp ale's-sabâh, olmaya illâ hayr" deyüp bu gûne tenbîh ile cümle guzât-ı 262a mü …
EÇS VII 129b … sebük-reftâr fasîhu'l-lisân ve bedî‘u'l-beyân edebden hâric olmayan mesîh-i enfâs-vâr mevtâyı güldü[ri]ci mukallidlerden Sûrnâ …
EÇS VI 52b … p üç yıllık harâcı tahsîl edüp ve yeni kral nasb edüp mutî‘ olmayan Erdel küffârlarına gûşmâl içün elleri ve vilâyetlerin nehb …
EÇS IX Y249a–Y249b … olan bilâd-ı sitte ibtidâ dünyâ-yı mâfîhâda misli ve nazîri olmayan belde-i tayyibe ya‘nî şehr-i Kostantiniyye'dir. Biri dahi t …
EÇS IV 312b … cân u cihân sohbetleri etmişiz, ammâ yârân-ı bâ-safâya hafî olmaya kim Kızılbaş-ı bed-ma‘âş diyârı olmağile ayş [u] ışret etdi …
EÇS VII 65b … dîvân-ı pâdişâhîde bir zarar gelmeyüp bir yerleri rahnedâr olmaya, ya‘nî elçinin burnu ve kulağı kesilmeye" deyü çâsâr ricâ e …
EÇS X Y455a (---) 52 varakda, Mısır'da olmayan ehl-i hırefi ve alay-ı ıydeyni bildirir kim gâyet mükemmel …